Article
අධර්මයේ ඒහිපස්සික ගුණය මිච්ඡා රඟපෑම් වලින් වසා දැමීම.
පිංවත, අපේ ලෞකික ප්‍රඥාව දුර්වල වෙනකොට, අවිද්‍යාවේ ඝනාන්ධකාරය ශක්තිමත් වෙනවා. අවිද්‍යාවේ ඝනාන්ධකාරය වැඩි වෙද්දී, සැපය කියලා අපි සොයන්නේ දුකක්මයි. පිංවත, අපි හැමෝම දුක අයිතිකොට ගැනීමේ තරඟයේ රන් කුසලාන දිනූ අයමයි. අපේ අතීත රන් කුසලාන එකතුවේ, අතීත කල්ප විනාශයන් දස දහසක් දුක් ගින්නෙන්ම ගෙවා දමා ලැබූ දුකේ රන් කුසලාන, සතර අපාය මහ ගෙදරක් බවට පත්කොටගෙන ලැබූ…
අට්ඨික සඤ්ඤාව.
අට්ඨික සඤ්ඤා භාවනාව බහුල වශයෙන් පුරුදු පුහුණු කිරීමෙන් කෙලෙස් නැසීම දක්වාම දියුණු කර ගත හැකිය. ඇසට දකින රූපයන්හි නිමිති ගැනීමෙන් ඇස අසංවර වීම හේතු කොට ගෙන රාග, ද්වේෂ, මෝහ ආදී අකුසල් ඇති වේ. අට්ඨික සඤ්ඤාව පුරුදු පුහුණු කිරීමෙන් රාගයට, ද්වේෂයට හේතුවන නිමිති ගැනීම වළක්වා ඇස සංවර කර ගත හැකිය. ඇටසැකිල්ලක් සිනාසුණා. පෙර ලක්දිව මිහින්තලේ විසූ…
අකුසලයේ කෙටි ආශ්වාදයට රැවටීම.
පින්වත, සම්මා දිට්ඨියෙන් පෝෂණය වූ මෛත්‍රිය සහ ශීලය යම් තැනක ද එතැන සම්මා සතිය මල්වර වෙනවා. සතිය මල්වර වෙද්දී උපදින සම්මා සමාධියයි ධර්මයේ උපේක්ෂාවෙන් ලෝකය දකින්න ඔබව පුහුණු කරන්නේ. පින්වත, අපි සියල්ලෝම කවදාහරි දවසක මැරෙන මිනිසුන් මිස සදාකාලිකව ජීවත්වෙන මනුෂ්‍යයින් නොවේ. පින්වත, ඔබ කරන රැකියාව, ව්‍යාපාරය, දේශපාලනය ඔබේ මෙලොව පරලොව සැපය උදෙසා, සුගතිය උදෙසා, ඔබේ…
හේතුඵල ධර්මය දකින උපේක්ෂාවේ ආලෝකය.
සුන්දර වස්සානය ගෙවී ගිහිල්ලා, චීවර මාසය උදාවෙලා තිබෙනවා. පිංවත් බෞද්ධ ජනතාව වැඩියෙන්ම පිංකම් කරන මාසය. පිනට කැමති දෙවියන්, මනුෂ්‍ය අප කෙරෙහි කෘතවේදී සිතින් පිං අනුමෝදන් වෙන මාසය. උතුම් ශාසනික අර්ථයන් තව චිරාත් කාලයක් රැකගන්න, ගිහි සහ පැවිදි දෙපාර්ශවයේ විශ්වාසය ශක්තිමත් වෙන මාසය මේ චීවර මාසයයි. මෙය සටහන් තබන භික්ෂුව, මහා සංඝරත්නය කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාව සහ ගෞරවය…
හෙට දවසට මනුෂ්‍යත්වයෙන් පණ දෙන්න.
පිංවත, ලෝකයේ යම් රටක යහපත්, අවංක දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් තිබෙනවා නම්, එය එම රටේ ජනතාවගේ පිනේ ඵලයක්මයි. තම රටේ ක්‍රියාත්මක වෙන දේශපාලනය නිසා, දේශපාලන නායකයින් නිසා, පවතින පාලන ක්‍රමයන් නිසා එම රටවල ජනතාව ලබන්නේ සතුටක්මයි. හෙට දවස ගැන බලාපොරොත්තුවක්මයි. පිංවත, අපේ රටේ දේශපාලනය නම් පවෙන්ම පිරිලා. දැකලා සතුටු වෙන්න, අහලා සතුටු වෙන්න, හිතලා සතුටු වෙන්න පුංචි…
හැසිරීම් ඉදිරියේ සතිය සිහිය ඇතිකොටගත යුතුයි.
පිංවත, අපි අකුසලයෙන් තව තවත් වැටුණොත් යළි කුසලයෙන් නැගිටීමට ලොකු කැපවීමක් කරන්නට සිද්ධ වෙනවා. අපේ අතීත අකුසල් සුළුපටු නොවන බව අපි හැමෝම දන්නවනේ. උතුම් තෙරුවන්ට අගෞරව කිරීම, උතුම් තෙරුවන්ට වෛරයෙන් චෝදනා කිරීම, සිල්වතුන්, අවංක පුද්ගලයන් නොතකා හැරීම, පිංවත, මෙවැනි අකුසල් වලට කියන්නේ අකුසල් නිධිය කියලා. පිංවත, සිල්වත් ගිහි පිංවතුන්ගේ බදු මුදල් වංචා කිරීම එසේ මෙසේ…
සිත රවටන රූපයේ ආශ්වාදය.
පිංවත ඔබ ඔබේ රූපයට ආදරෙයි නේද. ඔබ ඔබේ රූපය මගේ කරගෙන, මගේම යැයි සිතාගෙන නේද සිටින්නේ. ඔබේ අධ්‍යාත්මික රූපයට අසනීපයක් හැදුනොත් ඔබ කලබල වෙනවා නේද. කවුරුන් හෝ ඔබට පීඩාවක් කළොත් ඔබ කලබලයට පත්වෙනවා නේද. ඔබේ අධ්‍යාත්මික රූපයට පමණක් නොවේ, ඔබ සතුටින් පිළිගන්නා බාහිර රූපයනුත් ඔබ මගේ කොටගෙන නේද ජීවත් වෙන්නේ. රූපයට ආදරය කළොත් ඇත්තටම ඔබ…
සම්මුති ලෝකය ඉදිරියේ රූප (අ)සුන්දර ජවනිකාවක රඟ.
මේ රාත‍්‍රියේ සුළඟ හරියට සැරයි, සුළෙඟ් වේගයට කැලේ ගස් කොළන්වල අතු, ඇඹරෙන හඬින් පරිසරයම ඝෝෂාකාරී වෙලා, ඕනෑවට, එපාවට වැටෙන වැහි පොද, කුටියේ වහලය මතට වැටෙන ශබ්දය වරින් වර ඇසෙනවා. ස්වභාවධර්මය හරියට වේගවත් වෙලා, හරියට අකීකරු වෙලා. ස්වභාවධර්මය මනුෂ්‍ය අපිට සැප වේදනාවන් සහ උපේක්ෂා වේදනාවන් ලබාදෙනවා හුඟාක්ම අඩුයි. අජීවී ස්වභාවධර්මය, සජීවී අපිට, දුක් වේදනාවන්ම වැඩිපුර ලබාදෙන්නේ,…
සම්මා සතිය.
“තත්ථ කතමා සම්මා සති? ඉධ භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපි සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣා දොමනස්සං, වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී විහරති ආතාපි සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣා දොමනස්සං, චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී විහරති ආතාපි සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣා දොමනස්සං, ධම්මේසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපි සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣා දොමනස්සං, අයං වුච්චති සම්මා සති” “එහි සම්‍යග් ස්මෘතිය කවරී ද…
සද්ධර්මයේ සරණක් ඇතිමුත් අපිත් අසරණය.
පිංවත, අපි මොනවා නම් දිනා ගන්නද මේ තරඟ කරන්නේ? මොනවාද අපි මෙතෙක් දිනාගෙන තිබෙන්නේ? ඔබේ හෘද සාක්ෂියට තට්ටු කරල අහන්නකෝ, ඔබ මෙතෙක් දිනාගෙන තිබෙන්නේ මොනවා ද කියලා. ඔබේ යැයි කියලා, ඔබ දිනාගෙන තිබෙන්නේ ජරා, ව්‍යාධි, මරණයන් පමණක්මයි. ඔබ දිනාගත්ත සහතික, සම්මාන, ගෞරවනාම, නම්බුනාම, තනතුරු මේ සියල්ලම අනිත්‍ය වූ විඳීම්, අනිත්‍ය වූ හඳුනා ගැනීම්, සංස්කාරයෝ, විඤ්ඤාණයෝ…