මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
දිනක් මේඝිය තෙරුන් බුදුන් වහන්සේ වැඳ ජන්තුග්රාමයට පිණ්ඩපාතය සඳහා වැඩමකරවීමට අවසර ඉල්ලීය. බුදුරදුන් මේඝිය තෙරුන්ට අවසර දෙයි. ඡන්තු ග්රාමයට පිඬුසිඟා වැඩිය මේඝිය තෙරුන් දවල් දානයෙන් පසු කිමිකාලා නම් නදිය අසල සක්මන් කරමින් සිටියේය. මේ අවස්ථාවේ රමණීය වූ අඹවනයක් උන්වහන්සේට දක්නට ලැබුණි. මෙම රමණීය අඹ වනය දුටු මේඝිය හිමියන්ට මෙසේ අදහසක් ඇති වුණි. මේ අඹවනය ප්රසාද…
සෝවාන් ඵලයට පත් වූ අයෙක් නැවත උප්පත්තිය ලබන්නේ උපරිම වශයෙන් ආත්ම හතක් තුළ බව බුදුපියාණන් වහන්සේ වදාළා. ඒ ආත්ම හත තුළ උපත ලබන පුද්ගලයන් මෙලොව දී අපේ ඤාති, හිත මිතුරන් ඉපදී අපට ඇසුරු කරන්නට ලැබෙනවා ද? එවන් අය හඳුනා ගන්නේ කොහොම ද? ඔවුන්ගේ ගති ලක්ෂණ කෙසේද? කියා ඔබට සිතෙනවා ඇති. සෝවාන් වූ කෙනෙක් අප අතරේ…
මා විසින් (මේ සූත්රය) මෙසේ අසන ලදී. එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ කුරුජනපදයෙහි කම්මාස්සදම්ම නම්වූ කුරුවැස්සන්ගේ නියම් ගමෙහි භාරද්වාජගොත්ත නම්වූ බ්රාහ්මණයාගේ ගිනිපුදන ශාලාවෙහි තණ ඇතිරියෙක්හි වාසය කළහ. එකල්හි භාග්යවතුන් වහන්සේ උදය කාලයෙහි හැඳ පොරවා පාත්රා සිව්රු රැගෙන කම්මාස්සදම්ම නම් ගමට පිණ්ඩපාතය පිණිස පැමිණියෝය. කම්මාස්සදම්ම නම් ගමෙහි පිඬු පිණිස හැසිර බතින් පසු කාලයෙහි පිණ්ඩපාතයෙන් වැලකුනේ එක්තරා වන…
මහාමිත්ර තෙරණුවෝ කස්සක නම් ලෙනක වාසය කෙරෙති. එක් උපාසිකාවක් උන් වහන්සේ දරුවකු ලෙස සළකා පෝෂණය කරන්නී ය. ඕ යම් දිනක යම් කිසිවක් පිණිස වනයට යන්නට සුදානම් වී දුව අමතා ‘දුව, අසවල් තැන පරණ සහල් ඇත, අසවල් තැන කිරි ඇත, ගිතෙල් ඇත, අසවල් තැන පැණි ඇත, තිගේ සොහොයුරා වන මිත්ර තෙරණුවන් වැඩි කල්හි බත් පිස කිරි…
මරණානුස්සති භාවනාව ‘අමෘත’ නම් වූ නිවන් සුවය දක්වාම ගෙනයන භාවනා කමටහනකි. මරණ සතිය වැඩීමේ ඉතාම හොඳ ක්රමය නම්, එය අපේ ආශ්වාස – ප්රශ්වාස ක්රියාවලියේ රිද්මය අනුව පුරුදු පුහුණු කිරීම බව බුදුපියාණන් වහන්සේ වදාළහ. ‘ආශ්වාස – ප්රශ්වාස’ දෙකක් අතර මාගේ මරණය සිදුවිය හැකිය’ යනුවෙන් නිතර ගැඹුරින් මෙනෙහි කරන්නා අමා මහ නිවනට වහ වහා ළංවන බව බුදුපියාණෝ…
“අනේ මගෙ දුවේ, මට ධර්මය ටිකක් කියලා දෙන්නකෝ. මට මොකුත් ම මතක නෑනේ. මොනවා වුණා ද දන්නෙ නෑ. කිසිම දෙයක් මතක නෑනේ මට.” ඒ, රෝගාතුර ව,රෝහලේ ඇඳක් මත සිටින, වයස අවුරුදු 83 ක් වූ, කායික ව ඉතා පීඩාවෙන් සිටින මවක් විසින් තමාගේ උපකාරයට තමා ළඟ නතර වන්නට පැමිණි තම පුතාගෙ බිරිඳ දුටු ගමන් පැවසූ වදන්…
සම්මා සම්බුදු අසිරිය සැවැත්නුවර පුරා පැතිර තිබුණේය. උන්වහන්සේගේ මහා කරුණාවෙන් බොහෝ අයගේ සිත්වල තිබූ දුක්ගිනි දැල් නිවී ගියේය. ඒ තිලොවග මිනිඳු ගුණ අසිරිසිරි සරයෙන් සිත් සතන් සනස්වා ගත් මිනිසුන් ඒ සැවැත්නුවර ඡේතවනාරාමය වෙත පිය මැන්නේ සැඳෑ කාලයේය. ඉරමඬල හෙමි හෙමින් බැස යද්දී සැඳෑවෙහි අහස් කුස රන්වන් පැහැය හා මුසුවූ සුරත් පැහැයෙන් බබළන්නට විය. මහා කරුණ…
මෙත් සිතට සීමා මායිම් නැත.එකිනෙකා කෙරෙහි මෙත් සිත පැතිරවීමේ අනිශංස බොහෝ බුද්ධ දේශනාවලදී අවධාරණය කර ඇත. ඒ අතර කඳ සූත්රය හෙවත් ඛන්ධ පිරිතෙන් පෙන්වා දෙනුයේ උරග ප්රජාව විෂයෙහි මෙත් සිත් පතුරුවන්නන්ට විසකුරු සතුන්ගෙන් හානි නොපැමිණෙන බවයි. සූත්ර පිටකයේ අංගුත්තර නිකායට අයත් මෙම සූත්රදේශනාව ආශිර්වාදාත්මක සූත්රයක් ලෙස පිරිත් පොත් වහන්සේගේ පළමු බණවරට ඇතුළත් කර ඇත. පිරිත…
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් කලෙක භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත් නුවර සමීපයෙහි වූ අනේපිඬු සිටාණන් විසින් කරවන ලද ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන සේක. එහිදී භාග්යවතුන් වහන්සේ ‘මහණෙනි’යි කියා භික්ෂූන් ඇමතූහ. ‘ස්වාමීනි’යි කියා ඒ භික්ෂූහු භාග්යවතුන් වහන්සේට උත්තර දුන්හ. භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක. “මහණෙනි, යම්සේ බිලිබාන්නෙක් ඇම සහිතවූ බිලිය ගැඹුරුවූ දියෙහි බහාලන්නේද, ඇම දුටුවාවූ එක්තරා මත්ස්යයෙක් එය…
බත් පත දෑතට ගත් විට, පළමුව සිහියට නැගෙන්නේ, ලොව වැඩ සිටින්නා වූ සියලු පූජනීය අප ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ හා දස සිල් මෑණිවරුන් වහන්සේලාගේ කුසගිනි සන්සිඳී ඇත් ඇද්දැයි කියාය. උතුම් සීවලී මහරහතාණන් වහන්සේ මේ උතුම් ගෞතම බුදු සසුන තුළ සිව්පසය ලාභීන්ගෙන් අග්ර වූහ. එය සත්යයකි. ඒ සත්යයානුභාව බලයෙන්, සියලු පූජනීය ස්වාමීන් වහන්සේලාට හා දස සිල් මෑණිවරුන් වහන්සේලාට…