මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
ඉන් පසු පෙන්වනවා කුසලඤ්ච පජානාති, කුසලමූලඤ්ච පජානාති – කුසලයත් දන්නවා, කුසල මූලයත් දන්නවා. කුසලය කියලා කියන්නේ කුමක් ද? කයින් කරන වැරදි තුනකින් වළකිනවා. එනම් සතුන් මරන්නේ නැත්නම්, සොරකම් කරන්නේ නැත්නම්, කාමයේ වරදවා හැසිරෙන්නේ නැත්නම් කුසල්. යම් කෙනෙක් බොරු කියන්නෙ නැත්නම්, කේලාම් පරුෂ වචන හිස් වචන කියන්නෙ නැත්නම්, වචනයෙන් කරන වැරදි හතරෙන් වළකිනවා නම්, ඒක කුසලයක්….
දායක මහත්මයෙක් භික්ෂුවගෙන් විමසුවා “හාමුදුරුවනේ මම නිතරම දන් දෙන අයෙක්. මමත් අවිද්යාව තුළද සිටින්නේ” කියලා. පිංවත් ඔබ දන් දුන් පමණින් අවිද්යාවෙන් මිදෙන්නේ නැහැ. අවිද්යාව කියන්නෙ චතුරාර්යසත්යය නොදැනීම. ඒ කියන්නෙ දුක, දුක ඇතිවීමට හේතුව, දුක නැති කිරීම, දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය කියන කාරණා හතර නොදැනීමයි අවිද්යාව. ඔබ ලෝකය දුකයි කියන කාරණය නොදන්නා නිසයි ඇසත්, ඇසට පෙනෙන…
පංච උපාදානස්කන්ධයට අදාළව සංඥාව හේතුවෙන් සකස් වෙන ඵලය තමයි සංස්කාර. හඳුනාගන්නා දෙය ගැන සිතීම නිසා, සංස්කාර සකස්කොට ගන්නවා. සංස්කාර ධර්මයන් කුසල්, අකුසල් කියලා කොටස් දෙකකට බෙදෙනවා. පිංවත් ඔබ රැස්කොටගන්නා සෑම කුසල් අකුසල් සංස්කාරයක්ම විපාක දීලා අනිත්යභාවයට පත්වෙනවා. විපාක දී අනිත්යභාවයට පත්වන සංස්කාරයන් අප ‘මගේ’ කර ගන්නවා. සංස්කාරයන් තුළ ‘මම’ සිටිනවාය කියලා දකිනවා. මා තුළ නොවෙනස්…
අප තථාගත අර්හත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් ලෝකයේ පහළ වූ මේ යුගයේ අපිට ඉගෙනගන්න ලැබෙන්නේ ඉතාමත් උත්තරීතර දේවල්. ඒවා ඉගෙනගෙන ප්රගුණ කර ගැනීම තුළින් අපට අපේ ආධ්යාත්මික සුවය සලසාගන්න පුළුවන්. බාහිර දියුණුව ඉතාමත් ප්රකට එකක් වුණත් කැපී පෙනෙන එකක් වුණත් අපේ ගුණ ධර්මවල දියුණුව තමයි අපට ඉතාමත්ම වටින්නෙ. ඉතිං මේ පිළිබඳව තව දුරටත් අපට දේශනා කළ උතුම්…
වස්කාලය ආරම්භයේදීම භික්ෂුව මුණ ගැසෙන්න තරුණ ස්වාමීන් වහන්සේලා දෙනමක් වැඩියා. වස් කාලයේ ඔබ වහන්සේලා කොහේ වඩින ගමන්ද කියලා භික්ෂුව එම ස්වාමීන් වහන්සේලාගෙන් ඇසුවා. උන්වහන්සේලා දෙනම ප්රකාශ කළේ, අපි වස් සමාදන් වුනේ නැති බවයි. උන්වහන්සේලා දෙනම වස් එකක් සහිත උපසම්පදා හිමිවරුන් දෙපළක්. භික්ෂුව විමසුවා, ඇයි වස් සමාදන් වුනේ නැත්තේ කියලා. එතකොට උන් වහන්සේලා ප්රකාශ කරනවා වැස්ස…
එක් සමයෙක්හි භාග්යවතුන් වහන්සේ විශාලා නගරය සමීපයෙහිවූ අම්බපාලී වනයෙහි වැඩ වසන සේක. ඉක්බිති භාග්යවතුන් වහන්සේ “මහණෙනි,” භික්ෂූන් ඇමතූ සේක. “ස්වාමීනි,” යි ඒ භික්ෂුහු භාග්යවතුන් වහන්සේට ප්රති වචන දුන්හ. භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක. “මහණෙනි, සංස්කාරයෝ අනිත්යයහ. මහණෙනි, සංස්කාරයෝ අස්ථිරයහ. මහණෙනි, සංස්කාරයෝ සැනසීමි රහිතයහ. මහණෙනි, යමි බඳුවූ මේ සංස්කාරයන් කෙරෙහි කලකිරීමට සුදුසුය. නොඇලීමට සුදුසුය. විශේෂයෙන් මිදීමට…
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා පින්වත් ඔබට නිරෝගීභාවය ආයුෂ, වර්ණය, සැපය, බලය අවශ්ය නම් සතර සෘද්ධිපාද ධර්මයන් වඩන්නය කියලා. යම් පින්වතෙක් සතර සෘද්ධිපාද ධර්මයන් වැඩීමෙන් ඔහුට කල්පයක් ආයුෂ ජීවත්වෙන්න පුළුවන් ය කියලා. වර්තමානයේ කල්පයක් ආයුෂ කියන්නේ පරමායුෂ වන අවුරුදු 90ක් වැනි කාලයක්. සතර සෘද්ධිපාද ධර්මයන් පින්වත් ඔබගේ නිරෝගීභාවයටත්, දීර්ඝායුෂයටත් හොඳ ඔසුවක් වනවා. සතර සෘද්ධිපාද ධර්මයන් යනු…
අද අපි ඉගෙන ගන්නේ වේදනානුපස්සනා භාවනාව ගැනයි. වේදනානුපස්සනා භාවනාව ගැන බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ කොටස අපි හොඳින් ඉගෙන ගන්න ඕනෑ. සාමාන්යයෙන් වේදනාව කියන වචනය අපි පාවිච්චි කරන්නේ රිදෙන කොට, දුකක් ඇතිවුණහම, විඩාවක් ඇතිවුණහම, කැක්කුමක් ඇතිවුණහම එ්ක ප්රකාශ කරන්නයි. අපේ හිතේ සතුටක් ඇතිවුණොත් අපි කවදාවත් කියන්නේ නෑ ‘‘මට මේ සැප සහගත වේදනාවක් තියෙනවා” කියා. වේදනාව කියා භාවිත…
සතර අපායෙන් මිදීමට කැමති ගිහි පිංවත් ඔබෙන් භික්ෂුව කාරුණිකව ඉල්ලනවා, ඔබ ඇස්දෙකෙන් ලස්සන දෙයක් දැක්කොත් අහක බලාගෙන යන්න එපා කියලා. ඒ වගේමයි ඔය ඇස්දෙකෙන් අවලස්සන දෙයක් දැක්කොත් ඒත් අහක බලාගෙන යන්න එපා කියලා. මොකද ලස්සනත්, අවලස්සනත් ධර්මයමයි. භික්ෂුව ගිහි කාලයේ මේ ඇස්දෙකෙන් ලස්සන දෙයක් අවලස්සන දෙයක් දැක්කොත් කවදාවත් අහක බලාගෙන ගියේ නැහැ. ඔබ මෙතැනදි වැරදි…
සංඝරත්නයට අයත් භික්ෂූන් වහන්සේලා කෙරෙහි සෑම කල්හි ම මෛත්රී සහගත සිත පැවැත්විය යුතුය. සර්වඥ ශාසනය ගෙන යන්නා වූ උන්වහන්සේලාට උපකාර කළ යුතුය. උන්වහන්සේලාගේ සුව දුක් ගැන කල්පනා කළ යුතු ය. උන්වහන්සේලාට සෑම කල්හි ම ගෞරව කළ යුතු ය. උන්වහන්සේලා දුටු විට හුනස්නෙන් නැගිටිය යුතු ය. උන්වහන්සේලා ඉදිරියේ උසසුන්වල නො හිඳිය යුතු ය. වහන් පය ලා…