Article
පාලකයෙක්, පාලනයක් නැති වෙනසක උරුමයද මේ කය?
කායානුපස්සනාවට අදාලව බුදුරජාණන් වහන්සෙ මීළඟට දේශණා කරනවා මේ රූපය සතර මහධාතුව හැටියට දකින්නය කියලා. කායානුපස්සනාවට අදාළව දෙතිස්කුණපය භාවනාවට ගැනීමේදී අපි රූපය කොටස් 32 ක් කරබැලුවා. සතරමහ ධාතුව හැටියට රූපය බැලීමේදී පඨවි, ආපෝ, තේජෝ, වායෝ වශයෙන් රූපය කොටස් හතරකට සරලකොට ගන්නවා. ශරීරයේ තද ස්වභාවයන් පඨවි ධාතුව වශයෙන්ද, ශරීරයේ වැගිරෙන දියර ස්වභාවයන් ආපෝ ධාතුව වශයෙන්ද, ශරීරයේ වායු…
පාදෝවනයේ ආනිසංස.
තෙරුවන් සරණයි ..! බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවැත්නුවර වැඩ වසන සමයෙහි එක්තරා ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් කමටහන් ලබාගෙන භාවනා කිරීම සඳහා ඈත පළාතකට වැඩම කරනු ලැබුවා. කමටහන් ගැනීම යනුවෙන් ප්රකාශ කරනු ලබන්නේ තමන්ගේ දැනුම, අවබෝධය අනුව බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් බණ භාවනා කිරීම සඳහා ලබාදෙනු ලබන මාතෘකා අනුව කටයුතු කිරීමය උන්වහන්සේත් ඒ ආකාරයට කමටහන් ලබාගෙන බණ භාවනා…
ප්රත්යලාභීන් අතර අග්ර “සීවලී මහරහතන් වහන්සේ”.
කල්ප ලක්ෂයකට පෙර පදුමුත්තර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේ දී හංසවතී රාජධානියේ ක්ෂත්රීය රජකු ලෙස සීවලී මහා රහතන් වහන්සේ උපන්හ. දිනක් ධර්ම ශ්රවණය පිණිස වෙහෙරට ගිය විට සුදර්ශන නම් මහරහතන් වහන්සේට සිවුපසලාභීන්ගේ අග්රස්ථානය පිළිගැන්වීම දුටුවේ ය. මෙයින් අතිශය ප්රමුදිත වූ මේ රජු සතියක් පුරාවටම බුද්ධ ප්රමුඛ මහා සංඝරත්නයට දන් පිළිගැන්වූවේ ය. මේ කුසල කර්මය හේතුවෙන් අනාගත සම්බුදු…
ප්රඥාවේ පහන් සිළෙන් රැයෙහි අඳුර දුරු කරන්න.
භික්ෂුවක් ධර්ම සාකච්ඡාවක් රාත්රියේ පවත්වනවිට එක මහත්මයෙක් නිතර නිතර ඔරලෝසුව දෙස බැලුවා. එම පිංවත් මහත්මයාගේ හැසිරීම තුළින් භික්ෂුව අදහස් කළේ ‘දැන් පරක්කු වුණා’ කියන කාරණයයි. දැන් එම මහත්මයාට අවශ්ය ගෙදර ගිහින් නිදාගන්න. මේ වගේ රාත්රින් ලක්ෂ කීයක් අපේ ජීවිත සමග ගෙවී යන්න ඇතිද..? ගෙවීගිය සෑම රාත්රියක්ම අවසන් වූයේ එළිවීමෙන්ය. නින්ද පමණක්මයි රාත්රියේ අර්ථය වුණේ. දවල්…
ප්රඥාවේ ඇසින් අත්දුටු ලොව්තුරා ධර්මයේ ආශ්චර්ය.
මේ ලොව්තුරා අසිරිමත් ධර්මය පිංවත් ඔබට ලෝකය විනිවිද දැකිය හැකි ධර්මයක්. එලෙස ලෝකය විනිවිද දකින්නේ විද්යාගාර, පර්යේෂණාගාර තුළදී නොව, පංචනීවරණයන් යටපත් වූ ඔබගේ ප්රභාෂ්වර සිත තුළින්මය. මස් ඇසෙන් දකිනා ලෝකය මෝහයයි. ප්රඥාවේ ඇසින් දකිනා ලෝකය යථාර්ථයයි. ශීලයේත් සමාධියේත් ඵලයෙන් උපදින ප්රඥාවේ ඇස, මංමුලා වූ ලෝකයෙන් ඔබ්බට භව නිරෝධය දෙසට පාර පෙන්වන ආලෝකයයි. භික්ෂුව සමාධියෙන් පසුවන…
පව පහුරුගාමින් නොසිට කුසල නිධිය මතුකරගන්න.
මේ සටහන තබන වේලාවේ භික්ෂුවට මතක් වෙනවා භික්ෂුව ගිහිකාලයේ ගමේ පුරාණ විහාරයේ වැඩසිටි අපවත්වී වදාළ ගෞරවනීය නායක ස්වාමීන් වහන්සේව. උන්වහන්සේ සෑම වසරකට වරක්ම තම කුටිය හිස්කරනවා. එය සිද්ධකරන්නේ වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන දානමය පිංකමට. කුටියේ ඉතිරිව තිබූ සෑම පිරිකරක්ම පිංකමට වඩින ස්වාමීන් වහන්සේලාට පූජා කරනවා. මට මතකයි ඒ ක්රියාව තුළින් උන්වහන්සේ පිංකමට පස්සේ ලොකු ආශ්වාදයක් ලබනවා. ලොව්තුරා…
පංචශීලය ආරක්ෂා කිරීමේ අනුසස්
මුසා බස් නොපැවසීමේ ආනිශංස අතිශයින් ප්රසන්න ඉදුරන් ඇත්තෙකු වීම මනා මිහිරි කටහඩක් ඇත්තෙකු වීම සමානව පිහිටි සුදු දත් දෙපලක් ඇත්තෙකු වීම අශෝභන වූ මහත් ශරීර නොලබන්නෙකු වීම අශෝභන වූ මිටි ශරීර නොලබන්නෙකු වීම අශෝභන වූ උස ශරීර නොලබන්නෙකු වීම සැප ස්පර්ශ ඇත්තෙකු වීම දුගද නැති මල් සුවදැති මුඛයක් ඇත්තෙකු වීම සුවච කීකරු පරිවාර ජනයා ඇති…
පංචඋපාදානස්කන්ධයේ බියකුරු බව.
කෙනෙකුට ප්රශ්නයක් වෙන්න පුළුවන් පෘථිවියේ තිබෙන්නේ එක ඉරයි කොහොමද ඉරවල් හතක් පායන්නේ කියලා. ඒවා හේතුඵල ධර්මයන්. පළමු ඉර පායලා තිබී අවුරුදු සියයක් දහසක් වැස්ස නැතිව තිබෙන කොට ඇතිවන පෘථිවියේ උෂ්ණත්වය විසින් දෙවැනි ඉර ඇති වෙනවා. දෙවැනි ඉර පායලා අවුරුදු සියයක් දහසක් වැස්ස නැතිව තිබෙන කොට පෘථිවියේ ඇතිවෙන උෂ්ණත්වය විසින් තුන් වැනි ඉර ඇතිවෙනවා. මේ විදියට…
පංච කාමයන් පසෙකින් තබා රාත්රියේ අසිරිය විඳින්න.
අගෝස්තු පස්ළොස්වක පොහොය දවසේ ගම්මානයේ දුප්පත්, පොහොසත් පිංවතුන් විසිපහකට වැඩි පිරිසක් පැමිණ භික්ෂුවට වස් ආරාධනාවන් සිදුකළා. ගමේ හැමෝම එකතුවෙලා මැටි අනලා, පොල් අතු බැඳලා, දින හතරක් පමණ දිවා රාත්රී වෙහෙසවෙලා තාවකාලිකව කුටියක් හදලා, කුටියේ බිම ඇතිරූ ගොම මැටිවල නැවුම් සුවඳ අකීකරු සුළඟ සමඟ මුසුවී නාසයට දැනෙනකොට අතීත ශ්රාවකයන් වහන්සේලාගේ අල්පේච්ච ප්රතිපදාවමයි, භික්ෂුවගේ සිහියට නැගෙන්නේ. වර්තමානයේ,…
පංච කාමයන් පසෙකින් තබා රාත්රියෙහි අසිරිය විදින්න.
අගෝස්තු පසළොස්වක පොහොය දවසේ ගම්මානයේ දුප්පත්, පොහොසත් පිංවතුන් විසිපහකට වැඩි පිරිසක් පැමිණ භික්ෂුවට වස් ආරාධනාවන් සිදු කළා.ගමේ හැමෝම එකතුවෙලා මැටි අනලා, පොල් අතු බැඳලා, දින හතරක් පමණ දිවා රාත්රී වෙහෙසවෙලා තාවකාලිකව කුටියක් හදලා, කුටියේ බිම ඇතිරූ ගොම මැටිවල නැවුම් සුවඳ අකීකරු සුළඟ සමඟ මුසුවී නාසයට දැනෙනකොට අතීත ශ්රාවකයන් වහන්සේලාගේ අල්පේච්ඡ ප්රතිපදාවමයි, භික්ෂුවගේ සිහියට නැගෙන්නේ. වර්තමානයේ,…