මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
සිංහල බෞද්ධ ජනතාවගේ ඉමහත් ගෞරවයට, පූජාවට නිමිති වී තිබෙන උසස්ම පින්කමක් ලෙස කඨින පිංකම හැඳින්වීම වටී. ඉකුත් ඉල් පුන් පොහෝ දිනයෙන් මෙම වසරේ කඨින පිංකම් මාලාවද අවසන් විය. ලංකාවේ ගම් නියම්ගම්වලද නුවරවලද විවිධ අයුරින් කඨින පිංකම් සිදු විය. ලංකාවෙන් බැහැරව ඉන්දියාවේ හා තවත් රටවල් කීපයකම කඨින පිංකම් සිදු කෙරුණි. මේ ලිපිය කඨින පිංකම් නිමවා සිටින…
ලොව්තුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා කරුණු හතරක් නොදැනීම අවිද්යාවය කියලා. මේ කරුණු හතර තමයි දුක, දුක ඇතිවීමට හේතුව, දුක නැතිකිරීම, දුක නැතිකිරීමේ මාර්ගය. මෙන්න මේ චතුරාර්ය සත්යය නොදැනීම නිසා සත්වයා ජාති, ජරා, ව්යාධි, මරණවලට අයත් මේ කය නිරෝගීභාවයට පත්කිරීම උදෙසා අප්රමාණ වෙහෙසක් ගන්නවා. රටපුරා තිබෙන ක්රීඩාංගණ, කායවර්ධන මධ්යස්ථාන, ජනමාධ්යවල, ක්රීඩාගාර, මහපාරේ දෙපස ඇති තණතීරුවල පිංවත්…
ආහාරය, ඖෂධ ප්රත්යවෙක්ෂාවෙන් පරිහරණය කරනවා වගේම කුටිය, නිවසද සිහියෙන් යුතුව පරිහරණය කරන්න කියලා, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා. සුබෝපභෝගී මන්දිරයක ජීවත්වෙන පිංවතා එම මන්දිරය කෙරෙහි ඇතිකරගෙන තිබෙන තෘෂ්ණාවම, පොල්අතු පැලේ ජීවත්වන පිංවතාත් තම පොල් අතු පැළ කෙරෙහි ඇති කරගෙන තිබෙනවාය කියලා. තෘෂ්ණාව හේතුවෙන් මනුෂ්යයා තුළ සකස්වෙන සිතුවිලිවල සංකීර්ණභාවය නිසාම ඉදිවන සුඛෝපභෝගී නිවාස නිසා, නිවස කියන කාරණය…
මෙය කියවන ඔබ කුඩා දරුවකුගේ මවක්, පියෙක් විය හැක. එසේ නැතහොත් කුඩා දරුවකු අතීතයේ සිටින්නට ඇත. කුඩා දරුවකුගේ ඥාතියකු, සහෝදර- සහෝදරියකු වන්නට හැක. කවරකු වූවද කුඩා දරුවකු රැක බලා ගන්නා ආකාරය, ඔවුන්ට ආදරය, කරුණාව දැක්විය යුතු ආකාරය, ඔවුන් කීකරු දරුවන් බවට පත්කර ගන්නා ආකාරය, හොඳ නරක කියා දියයුතු ආකාරය ගැන යම් තාක් පමණකට හෝ අවබෝධයක්…
ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, තෙරුවන් සරණ ගිය පිංවතෙක්, පිංවතියක්, බහුල වශයෙන් වාසය කළ යුතු විහරණය, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණයන්, සිහිකිරීමය කියලා. මෙය සටහන් තබන භික්ෂුවට, නිරතුරුවම බුදු ගුණයන් සිහිපත් වෙනවා. අපට කවදාකවත් ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් සතු උතුම් බුදුගුණයන් ඇතිකොට ගන්න බැහැ. බුදුගුණයන්, බුදුරජාණන් වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ගුණයන්. භික්ෂුවගේ, භික්ෂු ජීවිතය සිහිපත් වෙද්දී, භික්ෂුවට…
ඔබ මොන තරාතිරමක කෙනෙක් වුවත්, ඔබගේ ආරක්ෂාව උදෙසා ඔබ මොනතරම් උනන්දු වෙනවාද? අපිට මගතොට ගමන් කරන සමහරවිටක පෙනෙනවා වේගයෙන් ධාවනය වන අධිවේගී වාහන. සන්නද්ධ භටයන්, නවීන අවිආයුධ… මේසා විශාල ආරක්ෂක ක්රම උපයෝගී කරගෙන ආරක්ෂාව සොයන ස්වභාවය. තම ආරක්ෂාව උදෙසා, දරුපවුලේ, ව්යාපාරයේ, තනතුරේ ආරක්ෂාව උදෙසා මනුෂ්යයා දෙවියන් සරණ යනවා. ග්රහ තාරකා, ජෝතිෂ්යය, මිථ්යාදෘෂ්ටික දේaශකයන් සරණයනවා. යමකින්…
ලොව්තුරා බුදුරජාණන්වහන්සේ නමක් සාරාසංඛ්ය කල්ප ලක්ෂ ගණනක් දස පාරමී ධර්මයන් පුරලා, උතුම් සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත් වෙන්නේ, ලෝකයාට චතුරාර්ය සත්ය කියන එකම ධර්මය දේශනා කිරීමටයි. උතුම් සම්මා සම්බුද්ධ ශාසනයේ අර්ථය කියන්නේ, මේ උතුම් චතුරාර්ය සත්යය ධර්මයටයි. පිංවත් ඔබ බුදුරජාණන් වහන්සේ් සැබැවින්ම සරණ ගියා කියන්නේ, බුදුරජාණන්වහන්සේ කෙරෙහි ශ්රද්ධාව ඇති කොටගත් සැබෑම බෞද්ධයෙක්ය කියලා කියන්නේ මේ උතුම් චතුරාර්ය…
දැන් විශ්වවිද්යාලවල, පාසල්වල ළමයි අපට මුණගැහුණම අහන්නේ ‘ස්වාමීන්වහන්ස, පංතියෙ අනෙක් ළමයින් හොඳින් පාඩම් කරනවිට වැඩියෙන් ලකුණු ගන්නවිට මට හරි ඊර්ශ්යාවක් ඇතිවෙනවා. මේක මගේ අධ්යාපන කටයුතුවලටත් බාධාවක් වෙනවා. මේකට මොකද කරන්නේ’ කියලා. පාසල් වියේදීම තරඟකාරීත්වය නිසා දරුවන්ගේ ජීවිත සක්කායදිට්ඨියෙන් පිරෙනවා. මේ මමත්වයේ දැඩිභාවය සකස් වෙන්නේ රැකියාව, විවාහය, අවසන් ඉලක්කය කරගෙනයි. අම්මා තාත්තාත් දරුවන්ගේ සක්කායදිට්ඨියට පොහොර දමනවා….
පිංවතියක් භික්ෂුවට ප්රකාශ කළා “ස්වාමීන්වහන්ස, මම දිනකට සිය වතාවක් ඉතිපිසෝ භගවා පාඨය සිහිපත් කරනවා. දැනට සිහිපත්කොට ඇති වාර ගණන පනස් දහසකට වැඩියි” යෑයි ප්රකාශ කළා. එවිට භික්ෂුව ප්රකාශ කළේ “එය බොහොම වටිනවා. ඔබ මෙනෙහි කරන්නේ බුදුරජානන් වහන්සේගේ උතුම් ගුණයක්. බුදුරජාණන්වහන්සේගේ උතුම් ගුණයක් යමෙක් එක මොහොතක් නමුත් සිහිපත් කරනවා නම්, එය තමාගේ සැපය සඳහාමයි හේතුවෙන්නේ. නමුත්…
අතීතයේ, වර්තමානයේ, ඔබ දැක්කා වූ, ඇසුණා වූ, දැනුණා වූ සෑම ඵස්සයක්ම අනිත්යනම්, අනිත්ය වී ගියා නම්, පිංවත් ඔබ ඔබේ ඇසෙන්, ඔබේ කනෙන්, ඔබේ දිවෙන්, නාසයෙන්, ශරීරයෙන්, මනසින් ‘මට අනාගතයේදී මෙවැනි දේ දකින්නට ලැබේවා, අසන්නට ලැබේවා, මට අනාගතයේ මෙවැනි මටසිලුටු දැනීම් ලැබේවා’ කියලා ඔබ යම් බලාපොරොත්තුවක් ඇතිකර ගතහොත්, එම බලාපොරොත්තුව නිත්ය වේද, අනිත්ය වෙයිද? අතීතයේ, වර්තමානයේ…