මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
පිංවත් ඔබට මහේශාක්ය ජීවිතයක්, උසස් අධ්යාපනයක්, උසස් වෘත්තියක්, ලැබුණා නම් එය අතීත කුසල් සංස්කාරයක ඵලයක්. එයත් ධර්මතාවක්. නමුත් ඒ ධර්මතාව අනිත්යයි. භවයේ දෙවියෙක්, මනුෂ්යයෙක්, බ්රහ්මයෙක්, පසුව සතර අපායේ සත්වයෙක් ලෙස ඉපදුණේ අතීත සංස්කාරයන්ට අදාළව උපාදාන පච්චයා භවය කියන ධර්මතාවන්ට අනුවයි. නමුත් ඒ ධර්මතාවය අනිත්යයයි. සංස්කාර නිරෝධය නොකළ සෑම සත්වයෙක්ම මරණයෙන් පසුව නැවත ඉපදීම ධර්මතාවයක්. නමුත්…
සතර සතිපට්ඨාන ධර්මයන්ට අදාළව මීළඟට බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, ධම්මානුපස්සනාවට අදාළ ධර්මතාවන්ගේ අනිත්යභාවය දකින්නට කියල. සතර සතිපට්ඨාන ධර්මයන්ට අදාළව කායානුපස්සනාවට අදාළව කායනුපස්සනාව, වේදනානුපස්සනාව, චිත්තානුපස්සනාව ඔබ තුළ වැඩෙන්නේ ධම්මානුපස්සනාවක් හැටියටයි. ධම්මානුපස්සනාව ගැන සිහිවෙනකොට භික්ෂුවට මුලින්ම කමටහන බවට පත්වුණේ ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේව. අතීතයේ යම්දවසක දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේ අප මහා බෝධිසත්ත්වයන්ට ඔබ අසවල් කාලයේ ගෞතම යන නමින් නමින්…
’’මින් (පෙර) සියක් දහස්වන කපෙහි ලෝක නායකවූ, සියළු ධර්මයන්හි පරතෙරෙට ගිය පදුමුත්තර නම් බුදුරජතෙම ලොව පහළවිය. ’’එකල්හි මම හංසවතී නගරයෙහි එක්තරා කුලයක පැණවත්වූ, සිල්වත්වූ අනුන්ගේ කටයුතු කරන්නියක් වීමි. ’’පදුමුත්තර බුදුරජුන්ගේ සුජාත නම් අගසව් තෙමේ විහාරයෙන් නික්ම පිඬු පිණිස යයි. ’’එකල්හි දිය අදින්නියක්වූ (මම) කළයක් ගෙන යන්නී, උන්වහන්සේ දැක පහන්වූවා, සියතින් කැවුමක් දුනිමි. ’’ඒ තෙමේ එහිම…
ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ සුගතිය වශයෙන් හඳුන්වන ලද සශ්රීක දිව්යතල වල දෙවියන් පවා මේ බෞද්ධ රටේ උතුම් පිංවතුන්ලා වෙනුවෙන් ආශිර්වාද කරනවා. ලක් මාතාවට යහපතක් වේවා, සුරක්ෂිත වේවා කියලා. පිංවත් ඔබ හොඳින් දැනගන්න ඕනේ සුගති භූමිවල වැඩසිටින මාර්ගඵල ලාභී නොවන සශ්රීක දෙවිවවරුන්, දිව්යාංගනාවන් කියන්නේ කවුද කියලා. පායාසී කියන සූත්රයේදී කුමාර කාශ්යප මහරහතන් වහන්සේ දේශනා කරනවා සශ්රීක දිව්යතල…
“ව්යාඝ්රපද්ය” නම් වූ කෝලිය රාජ පුත්රයා මෙලොව පරලොව දෙකට යහපත පිණිස පවත්නා කරුණු බුදුන් වහන්සේගෙන් විචාළේය. එකල්හි භාග්යවතුන් වහන්සේ උට්ඨානසම්පදාය, ආරක්ඛසම්පදාය, කල්යාණමිත්තතාය, සමජීවිකතාය යි මෙලොව යහපත පිණිස පවත්නා කරුණු සතරක් ඇති බව වදාළ සේක. උට්ඨාන සම්පදා යනු ගොවිකමින් හෝ වෙළඳාමෙන් හෝ ශිල්පයකින් හෝ ශාස්ත්රයකින් හෝ රාජකාර්යයකින් හෝ ජීවත්වන තැනැත්තාගේ තමා කරන ඒ කටයුත්ත නුවණින් යුක්ත…
අම්මලා තාත්තලා දරුවන් ගැන” වත්පොහොසත්කම් ගැන” ව්යාපාර” රැකියා” දේපළ ගැන සිත සිතා මනෝසංචේතනා ආහාරයන්ගෙන් මනස පුරවා ගන්නවා. ජීවිතය තෘප්තිමත්කොට ගන්නවා. කබලීක ආහාරවල කාය සංස්කාර ශක්තියෙන්” ඵස්ස ආහාර සකස්කොට ගන්නවා. ඵස්ස ආහාරයෙන් මනෝසංචේතනා ආහාර සකස්කොට ගන්නවා. මනෝසංචේතනා ආහාර තුළින් විඤ්ඤාණ ආහාරයත් සකස්කොට ගන්නවා.පුතාව දැකලා” පුතා ගැන සිතලා” පුතා ගැන විශේෂ දැනීම් ඇතිකොට ගන්නවා. පුතා උසස් පෙළට…
සිරුරෙහි තිබෙන කොටස් තිස් දෙක කායගතාසති භාවනාවට ඇතුළත් වේ. එය දෙතිස් කුණුප භාවනාව යි. අසුභ වශයෙන් සැලකීම අසුභ භාවනාව යි. කය අනුව බැලීම කායානුපස්සනා සතිපට්ඨානය යි. කේසා, ලෝමා, නඛා, දන්තා, තචෝ, මංසං, නහාරු, අට්ඨී, අට්ඨි මිජ්ජා, වක්කං, හදයං, යකනං, කිලෝමකං, පිහකං, පප්පාසං, අන්තං, අන්ත ගුණං, උදරියං, කරීසං, මත්තලුංගං, පිත්තං, සෙම්හං, පුබ්බෝ, ලෝහිතං, සේදෝ, මේදෝ, අස්සු…
තරුණ තරුණියෝ ආදරය කරන කාලයේ, පෙම් හසුන් ලියන කාලයේ හදවතට නැතිනම් හෘදවස්තුවට මොන තරම් වටිනාකමක් දෙනවද. පෙම් හසුනක් ලියනකොට හදවතක් අඳිනවා. පෙම්වතුන්ගේ දිනයේදී හදවතක සටහනක් නැති තිළිණයක් නැති තරම්. මොකක්ද මේ හෘදය වස්තුව කියන්නේ. ඇපල් ගෙඩියක් වගේ ලෙයින් පිරුණු මස් ගොබයක්. ඔබ මනසින් හදවත දෝතට අරගෙන එය තදින් මිරිකුවොත්, මීවදයක් මිරිකනොකට මී පැණි බේරෙනවා වගේ…
භික්ෂුව මුණගැසීමට මවුපිය දෙපළක් පැමිණියා. ඒ දෙපළ දීර්ඝ කාලයක් විදේශගතව ජීවත්වුණු අය. මේ දෙදෙනා කුටියට පැමිණිලා මුලින්ම භික්ෂුවට වන්දනා කළා. දෙවැනුව දෙදෙනාම අඬන්න පටන්ගත්තා. භික්ෂුව විමසුවා මොකක්ද ප්රශ්නය කියලා. ඒ වෙලාවේ ඒ මහත්තයා කියනවා ‘හාමුදුරුවනේ අපට ඉන්නේ එකම එක දියණියක් විතරයි. එයාගෙ විවාහය උත්සවශ්රීයෙන් කරන්න අහවල් හෝටලයට මුදලුත් බැඳලයි තිබුණේ. ඒත් අවසන් මොහොතේ මනමාල පාර්ශ්වයෙන්…
භික්ෂුව මුණගැසීමට මවුපිය දෙපළක් පැමිණියා. ඒ දෙපළ දීර්ඝ කාලයක් විදේශගතව ජීවත්වුණු අය. මේ දෙදෙනා කුටියට පැමිණිලා මුලින්ම භික්ෂුවට වන්දනා කළා. දෙවැනුව දෙදෙනාම අඬන්න පටන්ගත්තා. භික්ෂුව විමසුවා මොකක්ද ප්රශ්නය කියලා. ඒ වෙලාවේ ඒ මහත්තයා කියනවා ‘හාමුදුරුවනේ අපට ඉන්නේ එකම එක දියණියක් විතරයි. එයාගෙ විවාහය උත්සවශ්රීයෙන් කරන්න අහවල් හෝටලයට මුදලුත් බැඳලයි තිබුණේ. ඒත් අවසන් මොහොතේ මනමාල පාර්ශ්වයෙන්…