පින්වත, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට තිබෙනවා, “පින්වත් මනුෂ්යයෝ ධාතු ධාතු හැටියට බැඳී යනවා” ය කියලා. පින්වත, සත්පුරුෂයෝ, සත්පුරුෂයන්ට බැඳී යනවා. පින්වත, අසත්පුරුෂයෝ, අසත්පුරුෂයන්ට බැඳී යනවා. පින්වත, ‘සංස්කාර පච්චයා විඤ්ඤාණ’ යැයි කියන ධර්මතාවය ඉහත බැඳීම්වලට අත දිග හැර උපකාර කරනවා. පින්වත, පින්වත් මනුෂ්යයා තමන් පුහුණු කරන සංස්කාරයන්ට අදාළව ධාතු ධාතු හැටියට බැඳී යනවා නම්, සමාජය තුළ සිදු වන හොඳ සහ නරක යන කාරණා දෙක ඉදිරියේ සුන්දර ධර්මයේ අර්ථයක් මයි අපි මතු කොට ගත යුත්තේ. පින්වත, වර්තමානයේ සමාජය තුළ ඇති වන අර්බුදයන් ඉදිරියේ, එම අර්බුදයන්ට හේතුව ධර්මානුකූලව විග්රහ කොට දෙන්න බැහැ. පින්වත, ප්රශ්නයට හේතුව ධර්මානුකූලව මතු කොට දෙද්දී, එම පිළිතුර තමන් දරන දේශපාලන මතය තුළින් මයි දකින්නේ. පින්වත, අශ්රද්ධාවැති ධාතු ස්වභාවයන් තමන්ගේ දේශපාලන මතයයි ධර්මය කොට දකින්නේ. පින්වත, දේශපාලනය තුළ පවතින විවිධ වූ දේශපාලන මතයන් සමග ඔබලා පැටලෙන්න, හැබැයි උතුම් සද්ධර්මයත් සමග දේශපාලන මතයන් පටලවා ගන්න එපා. පින්වත, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට තිබෙනවා, “පින්වත් පාලක පින්වතුන්ලා අධාර්මික වෙද්දී, අදාළ රටේ කාලගුණය විකෘති වෙනවා” ය කියලා. පින්වත, අපි ජීවත් වන සමාජයේ වසර පනහකට වැඩි කාලයක පටන් පංචශීලය දිවිහිමියෙන් ආරක්ෂා කොට ගත්ත පාලක පින්වතුන්ලා අපි දැකලා නැහැ. පින්වත, ‘දේශපාලනයේ අධාර්මිකභාවය’ යැයි කියන කාරණය වර්තමානයට පමණක් අදාළ නැහැ. පින්වත, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්රාවයකයන් හැටියට ඉහත ධර්මයන් සමාජගත කරන්නේ විවේචනය උදෙසා නොවේ, අවශ්ය පින්වතෙක් සිටිනවා නම් නිවැරදි වෙන්න මයි. පින්වත, අපේ රටේ වැස්ස සහ අව්ව දැන් දැන් මහා විකෘතියක් වෙලා. නායක පින්වතුනි, වහ වහා අප්රමාදී වෙන්න.
පින්වත, මෙය සටහන් තබන භික්ෂුවට තෙරුවන් කෙරෙහි ශ්රද්ධාවේ, මෛත්රියේ, ශීලයේ සරණ අහිමි නම්, භික්ෂුවට බොරුවෙන් තමයි ජීවත් වෙන්න සිද්ධ වෙන්නේ. පින්වත, එය අපි කාටත් පොදු ධර්මතාවයක්. පින්වත, බිම්බිසාර රජතුමා ධාර්මිකව මගධ රාජ්යයේ රජකම් කරලා, මරණින් පසු පටිච්චසමුප්පන්නව දිව්ය ජීවිතයක් ලැබුවා. පින්වත, අජාසත්ත රජතුමා අවීචි මහා නිරයේ ඉපදුණා. පින්වත, කොසොල් රජතුමා අනාථයෙක් හැටියට අම්බලමක මිය ගියා. පින්වත, කොසොල් රජතුමාගේ නැවත උපතත් අනාථ ම වෙන්න ඇති නේද? පින්වත, පුහුණු කරන ලද සංස්කාරයන්ට අදාළව අපි කාගෙ කාගෙත් මරණය සූදානම් වෙනවා. පින්වත, සද්ධර්මයේ අර්ථයන් හඳුනන පාලක පින්වතුන්ලාට පුළුවන්, තම රාජ්ය පාලනය තුළින් චතුරාර්ය සත්යය ධර්මයෝ දකින්න. පින්වත, තම රාජ්ය පාලනය තුළින් සතර සතිපට්ඨාන ධර්මයෝ දකින්න. පින්වත, පුහුණු කරන සංස්කාරයන්ගේ නොමනාභාවය නිසා ම, හැමෝම දකින්න උත්සාහ කරන්නේ බිදුණ සිල් පදවල වැරහැලිභාවය මයි; ලෝභ, ද්වේශ, මෝහයන්ගේ නිරුවත්භාවය මයි. පින්වත, අපේ රටේ පංචශීලය දිවිහිමියෙන් රකින නායකයෝ පහළ වේවා! යැයි සිහින නම් දකින්න එපා. පින්වත, සිහින අයිති විඤ්ඤාණයේ මායාවට. පින්වත, විඤ්ඤාණයේ මායාවෝ ඔබේ සිහින මරා දමන හැටි, ඔබට සක් සුදක් සේ පැහැදිලියි නේද? පින්වත, අපේ සමස්ත දේශපාලනය ම පිළී ගඳෙන් පිරිලා. පින්වත, පිළී ගඳ යැයි ධර්මයේ සඳහන් වෙන්නේ මස් සහ මාළුවල පිළී ගඳ නොවේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ පිළී ගඳ යැයි කියන්නේ දුශ්ශීලභාවයේ දුර්ගන්ධයටයි. පින්වත, ඔබ මස්, මාළු නොකෑවත්, මනුෂ්ය හිංසනය, සොරකම, බොරුව, කාමයේ වරදවා හැසිරීම කොළඹ මාළු කඩේ පිළී ගඳට වඩා මහා පිළී ගඳක් මයි. පින්වත, දේශපාලනය කරන පින්වත් හැමෝම කරුණාකර සැබෑ පිළී ගඳ තේරුම් ගන්න.
පින්වත, පසුගිය දිනවල පින්වත් විශ්වවිද්යාල ශිෂ්ය, ශිෂ්යාවන් පිරිසක් බලහත්කාරයෙන් මල්වානේ රජය සතු දේපළක දින කිහිපයක් පදිංචි වෙලා සිටියා නේද? පින්වත, එම සිද්ධියේ දී භික්ෂුව දැක්ක බොහෝම ගුණාත්මක දෙයක් තිබුණා. පින්වත, එම සිද්ධියට විශ්වවිද්යාලයේ අධ්යාපනය ලබන පැවිදි ස්වාමීන් වහන්සේලා කවුරුවත් ම සම්බන්ධ වෙලා සිටියේ නැහැ. උසස් අධ්යාපනය ලබන පින්වත් තරුණ ස්වාමීන් වහන්සේලා බොහෝම සිහිනුවණින් තේරුම් ගන්න ඕනේ, පින්වත් තරුණ ස්වාමින් වහන්සේලා උපයෝගී කොට ගෙන සමස්ත සංඝ සමාජයේ ම ආත්ම ගරුත්වය දුර්වල කොට දැමීමේ පාපකාරී ක්රියාවන් දේශීය සහ විදේශීය වශයෙන් උපක්රමශීලීව ක්රියාත්මක වෙනවාය කියන කාරණය. පින්වත, බෝහෝම සිල්වත් නායක ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් භික්ෂුවට කියනවා, “කටුනායක දී අත්අඩංගුවට පත් තරුණ ස්වාමීන් වහන්සේලා අතර තමන් වහන්සේගේ ශිෂ්යයෙකුත් සිටිනවා, මම කොහොම ද සමාජයට මුහුණ දෙන්නේ?” කියලා. පින්වත, මෙවැනි වැඩිහිටි උපාධ්යායන් වහන්සේලාව, තම ශිෂ්ය ස්වාමීන් වහන්සේලා විසින් මෙවැනි සිද්ධීන් තුළින් මානසිකව හිංසනයට පත් කිරීම ලොකු අකුසලයක් වෙනවා. පින්වත, “අද දවසේ පැවිදිභාවය ලැබූ සාමණේර ස්වාමීන් වහන්සේ, අනාගාමී ගිහි උපාසක පින්වතෙකුට වඩා ශ්රේෂ්ඨයි” කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට තිබෙනවා. පින්වත් තරුණ ස්වාමීන් වහන්සේලා තමන් තුළින් තමන්ගේ ශ්රේෂ්ඨභාවය දකින්න. පින්වත, මෙය සටහන් තබන භික්ෂුවට උසස් අධ්යාපනය ලබන තරුණ ස්වාමීන් වහන්සේලා නිතර මුණගැසෙනවා. එම ගෞරවනීය ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ හිස කෙස් වැවිලා තිබුණත්, රැවුල වැවිලා තිබුණත් භික්ෂුව එම තරුණ ස්වාමීන් වහන්සේලාව දකින්නේ ගිහි අනාගාමී පින්වතෙකුටත් වඩා ශ්රේෂ්ඨ සංඝ සමාජයේ සාමාජිකයෙක් හැටියට මයි.
පින්වත, ගෞරවනීය තරුණ ස්වාමීන් වහන්සේලා විනයගරුකව හැසිරෙද්දී, විනයගරුකව ඇවතුම් පැවතුම් පවත්වද්දී, සත්පුරුෂ මනුෂ්යයෝ විතරක් නොවේ, සත්පුරුෂ දෙවියෝත් ඔබලාව දැකලා සතුටු වෙනවා. ගෞරවනීය උපාධ්යායන් වහන්සේලා ඔබලාව දැකලා සතුටු වෙනවා. පින්වත, අසත්පුරුෂ නිරාගමිකභාවයන් සංඝ සමාජය සතු සමාජ ආධිපත්යය බිඳ දැමීමට උපක්රමශීලීව දැල එළද්දී, අපේ රටේ සත්පුරුෂ බෞද්ධ සහ අබෞද්ධ පින්වත් ජනතාව සමස්ත සංඝ සමාජය කෙරෙහි තිබෙන ගෞරවය පැවිදි අපි කෘතවේදීව තේරුම් ගන්න ඕනේ. පින්වත, සංඝ සමාජයේ අපි අසත්පුරුෂ ධර්මයන් සරණ ගොස්, සත්පුරුෂ ධර්මයන්ගේ සිත් රිදවන්න හොඳ නැහැ. පින්වත, සංඝ සමාජයේ අපි, “මම නිවැරදියි, අනුන් වැරදියි” යැයි සංඝ සමාජයේ අසමගියට පාර හදන්න හොඳ නැහැ. පින්වත, නිවැරදි භික්ෂුවගේ වගකීම, වැරදිකරුවා විවේචනය කිරීම නොවේ, පූර්වාදර්ශීව වැරදි නිවැරදි කොට ගැනීමට මාර්ගය විවර කිරීමයි. පින්වත, මේ ලිපිය සටහන් තබන මොහොතේත් අටමස්ථානාධිපති නායක ස්වාමීන් වහන්සේ මුල්කොට ගෙන අසත්පුරුෂ විවේචනයෝ සමාජගත කරනවා. එම නායක ස්වාමීන් වහන්සේට මේ ලිපිය ලියන මොහොත දක්වා සංඝ සමාජය විසින් අධිකරණයන් පනවා නැහැ. රටේ අධිකරණය විසින් උන්වහන්සේව වැරදිකරුවෙක් කරලත් නැහැ. උන්වහන්සේ තවමත් නිර්දෝෂීවයි වැඩ සිටින්නේ.
පින්වත, සංස්කාර අධිකරණය මේ සියලු සිදුවීම්වලට ඉදිරියෙන්, සීරුවෙන් බලා සිටිනවා. පින්වත, සංස්කාර අධිකරණය රැස්වෙන්නේ තමන්ගේ ම හෘද සාක්ෂිය තුළයි. පින්වත, නිරාගමික මාර ධර්මයෝ මෙවැනි සිද්ධීන් ඉදිරියේ බොර දියේ මාළු බාන්න උත්සාහ කළාට, අපි කලබල විය යුතු නැහැ. පින්වත, ලක්ෂ සංඛ්යාත සත්පුරුෂ ජනතාවක් සතිපතා පින්කම් සිදු කොට ගන්නා මේ මහා පුණ්ය භූමි, මෙතෙක් ආරක්ෂා කොට ගෙන, නඩත්තු කොට ගෙන, පින්වත් ජනතාවගේ පුණ්ය සිතුවිලි වර්ධනය වන ආකාරයට මෙම පූජා භූමි පාලනය කොට ගෙන පැමිණියාට, අපි එම නායක ස්වාමීන් වහන්සේලාට පුණ්යානුමෝදනා කරන්න ඕනේ. පින්වත, අධර්මවාදී කොටි ත්රස්තවාදය ජය ශ්රී මහා බෝධීන් වහන්සේ අභියස මනුෂ්ය ඝාතන සිදු කරද්දී, මෙම පුද බිම් අත්නොහැර ආරක්ෂා කොට ගත්තේ, ඔබවත්, භික්ෂුවවත් නොවේ, මෙම නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා මයි. පින්වත, වැරදි කළා ද, වැරදි නොකළා ද කියන කාරණය තීරණය කිරීම රටේ අධිකරණයට භාර දී, සත්පුරුෂ පින්වත් අපි මෙම නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා පූජනීය අටමස්ථානයේ ආරක්ෂාව, පැවැත්ම, නඩත්තුව උදෙසා සිදු කළ මෙහෙවරට කෘතවේදී වෙමු. පින්වත, මෙය සටහන් තබන භික්ෂුවට, “මහා පුණ්ය භූමියක නායකත්වය භාර ගන්න” කියලා කිව්වොත්, භික්ෂුව දෙවරක් නොසිතා ප්රකාශ කරන්නේ, “අනේ! නායක හාමුදුරුවනේ, මට නම් අපායට යන්න බැහැ” කියලයි. පින්වත, භික්ෂුව ඉහත අදහස් සටහන් තැබුවේ, මෙවන් මහා පූජා භූමිවලට නායකත්වය දෙන ගෞරවනීය නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා තම වගකීම් ඉදිරියේ මොනතරම් අධිඅවදානමක් තුළ ද වැඩ සිටින්නේ කියන කාරණය පැහැදිලි කොට දෙන්නයි.
පින්වත, චෝදනා සහ විවේචන කරන්න ඕනෑම අනුවණ පින්වතෙකුට හරිම ලේසියි. පින්වත, මහා පූජා භූමි පාලනය කරන නායක ස්වාමීන් වහන්සේලාට පැවරී තිබෙන නායකත්ව වගකීම්, දසදහස් සංඛ්යාත බැතිමතුන්, දිනපතා පැවැත්වෙන මහා පින්කම්, දිනපතා ලැබෙන ද්රව්යමය සහ මුදල්මය ආධාර, අදාළ පූජා භූමියේ ආරක්ෂාව, පිරිසිදුභාවය, නඩත්තුව, පින්වත, ඉහත සියලු වගකීම් උතුම් පැවිදි ජීවිතයක් මතට ගනිද්දී, පින්වත, හේතුඵල ධර්මයන්ට අදාළව කෙසේ නම් එම නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා තුළ සම්මා සමාධිමත් සිතක් ඇති වෙන්න ද? පින්වත, මෙම ලිපිය සටහන් තබන මොහොතේ වනවාසී කුටියක වැඩ සිටින මෙම භික්ෂුවගේ ශීලය සහ සමාධිය, එලෙසින් ම මෙවන් මහා පූජා භූමි පාලනය කරන ගෞරවනීය නායක ස්වාමීන් වහන්සේලාගෙන් බලාපොරොත්තු වෙන්න එපා. එය හේතුඵල ධර්මයන්ට අදාළව සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ. පින්වත, නමුත් භික්ෂුව එක දෙයක් බොහෝම විවෘතව සටහන් තබනවා, “පින්වත, මෙය සටහන් තබන භික්ෂුව මෙම මොහොතේ සිටින තැනට පැමිණියේ, භික්ෂුව ගිහි ජීවිතයේ දී, ඉහත නායක ස්වාමීන් වහන්සේලා ආරක්ෂා කොට ගෙන පැමිණි මහා පුණ්ය භූමිවල පින්කම් කරලා, ගුණදහම් පුරලා” ය කියන කාරණය. පින්වත, එම කෘතවේදීභාවය භික්ෂුව අමතක කරන්නේ නැහැ. පින්වත් සත්පුරුෂ ඔබ අමතක කරන්නත් එපා.
අතිපූජනීය රාජගිරියේ අරියඥාන ස්වාමින්වහන්සේ.
උපුටා ගැනීම – 2026 මැයි 31 දිවයින ඉරිදා සංග්රහය.
