මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
එක අම්මා කෙනෙක් මගේ ළඟට දරුවෙක් එක්කගෙන ආවා. ඒ දරුවට අවුරුදු දහයක් විතර ඇති. ඒ දරුවා හරිම ලස්සන දරුවෙක්. නමුත් දොස්තර මහතුවරුම කියනවා තව මාසයක් ඇතුළත මැරෙනවා කියලා. එයාගේ කන් ඇහීමත් දැන් ක්රමානුකූලව අඩුවෙනවා. ඇස් පෙනීමත් ක්රමානුකූලව අඩුවෙනවා. හිතාගන්න බැහැ. ඒ තරම් ලස්සන දරුවෙක්. එතකොට ඒ අම්මා අඬ අඬා මට දුක කියනවා. මම කිව්වා “පුතේ…
භික්ෂුවගේ ගිහි ජීවිතයේදී මම සැප, දුක්, වේදනාවන් සල්ලි දීලා ගත්ත කෙනෙක්. අනුන්ගේ සැප දුක් බලෙන් ගත්ත කෙනෙක්. පිංවතුන්ලා සැප වේදනාවන් සොයමින්, දුක් වේදනාවන් ප්රතික්ෂේප කරමින් යනවිට, භික්ෂුව සැප දුක් වේදනා සොයාගිය කෙනෙක්. භික්ෂුව සැප ගිහි ජීවිතයේ එක තත්ත්පරයකදීවත් එරමිණියා ගොතාගෙන වේදනානුපස්සනාව පුහුණුකරලා නැහැ. මම ගිහි ජීවිතයේදී වේදනාවේ අනිත්යභාවය දැක්කේ, රූපය ඇසුරින් දුක් සැප වේදනාවන් තුළට…
තථාගතයන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ වෙත පැමිණෙන පුද්ගලයන්ගේ සිත් බල බලා අදහස් බලා චරිත බලා …. ඒ ඒ පුද්ගලයන්ට සුදුසු පරිදි අනේකාකාරයෙන් අනුශාසනා කරන සේක… මෙලොව යහපත පිණිස අනුශාසනය කිරීමට සුදුස්සන්ට මෙලොව යහපත පිණිසද …පරලොව යහපත පිණිස අනුශාසනය කිරීමට සුදුස්සන්ට පරලොව යහපත පිණිස ද ….දෙලොව යහපත පිණිස අනුශාසනය කිරීමට සුදුස්සන්ට දෙලොවටම වැඩ පිණිස ද අනුශාසනා කරන…
තවත් ජනවාරි පළවැනිදාවක් අත ළඟය. අප මේ අදියරේදී කතා කරමින් සිටින්නේ ‘සතර අපායෙන් මිදීම’ ගැනය. මේ නිමිති දෙක සැලකූ විට මෙම ලිපිය තවත් වරක් පළ කිරීමට සිත්විය. ‘මහරහතුන් වැඩි මඟ ඔස්සේ’ ලිපි මාලාව කියවන්නට පසුව එක්වූ හෙවත් මෙම ලිපිය මගහැරුණු පාඨකයන් වෙනුවෙන්ද, මෙම ලිපිය මින් පෙර කියවා ඇති පාඨකයන්ට එම අදහස් තව තවත් කාවද්දනු පිණිසද…
සමහර පින්වතුන්ලා භික්ෂුව මුණ ගැහෙන්න ඇවිල්ල ධර්මකාරණා සම්බන්ධයෙන් කථා කරනවා. එම ධර්ම කාරණයන්ට එම පින්වතුන් සූත්රගත අර්ථය නොවෙයි දෙන්නේ, තම තමන්ගේ දෘෂ්ඨි මතවාදයි ප්රකාශ කරන්නේ. භික්ෂුව දැන් එවැනි පින්වතුන්ලාට කරුණු දක්වන්න යන්නේ නැහැ. සිනාවෙලා රටතොටේ විස්තර අහල සතුටු සිතින්ම පිටත් කර හරිනවා. එම පින්වතුන්ලාට නැති අකුසල් රැස්කරදෙන්නේ නැහැ. භික්ෂුව කරුණු දැක්වුවාය කියලා එම පින්වතුන් නිවැරැදි…
පිංවත් මහත්මයෙක් භික්ෂුවගෙන් විමසුවා ‘හාමුදුරුවනේ කුසලය සහ පින කියන්නේ එකම කාරණයක්ද?’ කියලා. මෙය පිංවතුන්ලා නිතර ස්වාමීන්වහන්සේලාගෙන් විමසන ප්රශ්නයක්. සාරිපුත්ත මහෝත්තමයාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, කුසලය කියලා කියන්නේ කාරනා 10 කට කියලා. එම කාරනා දහය තමයි සතුන් මැරීමෙන් වැළකීම, සොරකම් කිරීමෙන් වැළකීම, කාමය වරදවා හැසිරීමෙන් වැළකීම, බොරුකීමෙන්, පිසුනාවාචා, පරුෂාවාචා, සම්ප්රප්පලාපා කීමෙන් වැළකීම, අනභිධ්යාව, අව්යාපාදය, සම්මා දිට්ඨිය යනු…
පින්වත, භික්ෂුව වැඩසිටින ප්රදේශයට වැස්සේ ඉවරයක් නම් නැහැ. දිගටම කඩින් කඩ වහිනවා. පසුගිය කාලයේ නියඟයට බැන්න පින්වත් මනුෂ්යයෝ වර්තමානයේ වැස්සට බනිනවා. පින්වත මේ ලෝකයේ බැනුම් නාහන ධර්මතාවයක් නැහැය කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනාකොට තිබෙනවා. පින්වත මේ ලෝක ධාතුවේ උත්තරීතරම අර්ථය වන උතුම් බුදුරජාණන් වහන්සේ සහ උතුම් ධර්ම රත්නයත් අසත්පුරුෂ ලෝකයාගෙන් බැනුම් අහනවා. පින්වත ලෝකය යැයි බුදුරජාණන්…
ද්වේශය ඇති වූ සිතකට ද්වේශය හැර වෙන මුකුත්ම පෙනෙන්නෙ නැහැ. සිතක ඇතිවෙන මෛත්රී සිතුවිල්ල ඊට වඩා හුඟාක් වෙනස්. මෛත්රී සිතුවිල්ලත් හරියටම පසළොස්වක සඳ එළිය වගේ ප්රීති, පස්සද්ධි, සමාධියෙන් පෝෂණය වූ මෛත්රී සිත හරිම ප්රභාෂ්වරයි. ඒ සිතට හොඳ සහ නරක වෙන්කොට දකින්න හොඳට පෙනෙනවා. ආලෝකයෙන් ප්රයෝජන නොගන්නා පිංවතුන් නිරතුරුවම අඳුරට බණිනවා. අඳුරට සාප කරනවා. පිංවත් ඔබ…
බුදුරජාණන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩසිටි කාලයේ ස්වාමීන්වහන්සේලා උදය වරුවේ පිණ්ඩපාතය වැඩීමට කාලවේලා වැඩිනම් අන්යාර්ථකයින්ගේ ආරාමවලට ගිහිල්ලා, අන්යාර්ථකයින් සමග ධර්මය සාකච්ජා කළ අවස්ථා රාශියක් තිබෙනවා. අන්යාර්ථකයින් ඉදිරිපත් කළ නොගැලපෙන කරුණුවලට ස්වාමීන්වහන්සේලා පිළිතුරු දෙන්න යන්නේ නැහැ. එම කරුණු පිළිනොගෙන, ප්රතික්ෂේපද නොකර බුදුරජාණන්වහන්සේ මුණගැසී එම ධර්ම කාරණා නිවැරදි කරගන්නවා. බුදුරජාණන්වහන්සේ දේශනා කරනවා, නිවන් මඟ ගමන් කරන පිංවතා, කාරණා හතකට…
සැබෑ ක්රිස්තියානි භක්තිකයෙක්, කවදාකවත් බුදුරජාණන් වහන්සේට අගෞරවයක් කරන්න පෙළඹෙන්නේ නැහැ. නමුත් තෘෂ්ණාවෙන් ඔද්දල් වුණු විඳීමේ විවිධත්වයන් සොයා ගෙන යන රස්තියාදුකාර සිතකට පුළුවන් තමා තමාට ම අවීචි මහා නිරයට ඇද දමන්නට. අසත්පුරුෂ භාවයෙන් පෝෂණය වුණ රස්තියාදුකාර සිතුවිල්ලකින්, මතුවෙන මුහුණේ සිනාරැල්ල ගිනි ජාලාවකින් මතු වෙන ගිනි දැල්ලක් මයි කියලයි ධර්මයේ සඳහන් වෙන්නේ. විවිධත්වයෙන් යුත් විඳීම් සොයා ගෙන…