මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
භික්ෂුවක් උතුම් සමාධියෙන් පසුවනවිට මනුෂ්ය ලෝකය ආශ්රිතව ජීවත්වන දිව්යංගනාවක් දර්ශනය වෙනවා. ඇය සාමාන්ය දිව්ය ස්වභාවයෙන් යුක්තයි. ඇය පැළඳගෙන සිටියේ බොහෝම පිළිවෙළට තිබූ සුදු සාරියක්, අත් දිග සුදු හැට්ටයක්. ඇය යන යන තැනට ඇයට සිංහාසනයක් වගේ පුටුවක් ලැබිල තිබෙනවා. මේ පුටුවේ හිඳගෙනම තමයි ඇය ගමන් කරන්නේ. ඇයට ආකාශයේ පාවීයන්න පුළුවන්. එම පුටුව හරියට ඇයට බද්ධවෙලා තිබෙනවා…
පිංවත පිණ්ඩපාත මඩුවට තම පියා විසින් වඩාගෙන පැමිණි පුංචි දියණියක් තම අම්මාට කියනවා, “අම්මේ, ඔයා හරිම නරකයි, ඔයා මාව පොඩ්ඩක්වත් වඩාගෙන පැමිණියේ නැහැ, තාත්තා විතරමයි මාව වඩාගෙන එන්නේ” කියලා. පුංචි දියණියගේ කටකාර කතාව නොතේරුම්කමට තම අම්මාට කරපු අගෞරවයක් කියලයි භික්ෂුවට නම් සිතුණේ. පිංවත අම්මා කෙනෙක් පැයක් හෝ දෙකක් නොවේ, එක දිගටම දස මාසයක් ම පුංචි…
සමාජය අනතුරුදායක නම්, ශිල්පද ඔබ ඔබේ සැබෑ මිතුරා බවට පත්කරගන්න. එවිට සිතේ සංසිඳීමක් ඇතිවේවි. එම සංසිඳුන සිත ඔබ ඉදිරියේ ඇති බියකරු යථාර්ථය හොඳින් ග්රහණය කරදේවි. එවිටයි ඔබට පුළුවන් ලෝකයට ආදරය කරන සැබෑම ආදරවන්තයෙක් වන්න. ආදරය කියන වචනයට සමාජය ගොඩාක් අර්ථයන් දෙනවා. ලෝකය කියන කාරණය ගනිද්දිත්, ‘ලෝකය දුකය’ කියන කාරණය ගනිද්දිත් සමාජය ආදරයට දෙන අර්ථකථන වැරදි…
එක මනුෂ්යයෙක් ජීවත්වුණා බොහෝම ඈත දුරබැහැර ගම් ප්රදේශයක. සමාජයේ හොඳින් ජීවත් වන දරුමුණුපුරන් ඇති තාත්තා කෙනෙක්. මොහු මියයන විට අවුරුදු අනූවක් විතර ඇති. මොහු බොහෝම හොඳන් ගමේ ජීවත්වුණ කෙනෙක්. ගමේ පන්සලට උපකාර කළා, උදව්කළා. නමුත් මොහුගේ අවාසනාවට මොහු මියයාමට වසර තුනකට පෙරාතුව මේ පුද්ගලයා ගමේ පන්සල සමග කුමක් හෝ හේතුවක් නිසා අමනාප වෙනවා. හේතුව කුමක්ද…
ධර්ම සාකච්ඡාවක් අවසානයේදී, පිංවත් කාන්තාවක් ප්රශ්නයක් විමසුවා. ස්වාමින් වහන්ස මට ගොඩාක් ප්රශ්න තිබෙනවා. පවුල් ජිවිතයේදී, ස්වාමීපුරුෂයා සමඟ අඩදබර වෙනවා. දරුවන් අකීකරුයි. ස්වාමී පුරුෂයා මත් වතුර බොනවා. ඥාතීන්ගෙනුත් හොඳක් අහන්න නැහැ. ස්වාමීන් වහන්ස මට ජිවිතය එපා වෙලයි තිබෙන්නේ කියලා. භික්ෂුව ඒ වේලාවේ එම පිංවත් කාන්තාවට මතක් කළේ ඔබ කරපු දෙයයි ඔබට ලැබිලා තියෙන්නේ. ඒ නිසා ඔබම…
නමොතස්ස භගවතො අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස බහු දෙවා මනුස්සාච මංගලානි අචින්තයුං ආකංඛමානා සොත්ථානං බ්රෑහි මංගල මුත්තමං කාරුණික පින්වතුනි, ‘මංගල’ යනු ඉෂ්ඨාර්ථ සිද්ධීය අත්කර දෙන යන අදහස ඇති වචනයකි. ශබ්දකෝෂය අනුව මංගල්යය, උත්සවය, සුබ කටයුත්ත, විවාහය, වාසනාව, අඟහරු ,බුදුවරයෙක්, රාජකීය ඇත් කුලයක්, උමාව, කුසලඵල සිහි කිරීමෙන් ඇතිවන සිතේ සතුට, යහපත,හොඳ ,ලස්සන, ලෝකයා විසින් මගුල් යයි සම්මත දේ…
පංච උපාදානස්කන්ධ ක්රියාවලියට අදාළව පිංවත් ඔබ ඇසෙන් රූපයක් දකිනවා, කනෙන් ශබ්දයක් අසනවා, දිවගට රසයක් දැනෙනවා, දැක්ක දෙයට, ඇසුණු දෙයට, දැනුණු දෙයට ඔබ ඇලෙනවා ගැටෙනවා උපේක්ෂා සහගත වෙනවා. ඇලුණු ගැටුණු උපේක්ෂා සහගත වු දෙය ඔබ හඳුනාගන්නවා. හඳුනාගන්නා වූ දෙය ගැන ඔබ සිතනවා. සිතනවා කියල කියන්නේ සංස්කාර සකස් වෙනවා. සංඥාව හේතුවෙන් සංස්කාර සකස් වෙනවා. ‘සංඥා නිරෝධා සංස්කාර…
මරණානුස්සති භාවනාව ‘අමෘත’ නම් වූ නිවන් සුවය දක්වාම ගෙනයන භාවනා කමටහනකි. මරණ සතිය වැඩීමේ ඉතාම හොඳ ක්රමය නම්, එය අපේ ආශ්වාස – ප්රශ්වාස ක්රියාවලියේ රිද්මය අනුව පුරුදු පුහුණු කිරීම බව බුදුපියාණන් වහන්සේ වදාළහ. ‘ආශ්වාස – ප්රශ්වාස’ දෙකක් අතර මාගේ මරණය සිදුවිය හැකිය’ යනුවෙන් නිතර ගැඹුරින් මෙනෙහි කරන්නා අමා මහ නිවනට වහ වහා ළංවන බව බුදුපියාණෝ…
බුදුන් වහන්සේගේ සමයේ දී එක්තරා රහතන් වහන්සේ නමක් රහත් වී සිංහනාද කර පවසන්නේ; උන්වහන්සේ බුදුන්ගෙන් කමටහන් ගෙන අමු සොහොනක,එදා මළ ස්ත්රියකගේ විරූපී වී ගිය ශරීරයක් දෙස බලා භාවනා කිරීමට උත්සාහ කරත් කාම සිතුවිලි එම මළ ස්ත්රිය කෙරෙහි ද සකස් වූ නිසා ඉන් ඉවත්ව ගොස් කාමයේ තුච්ඡ බව අරමුණු කිරීමෙන් උතුම් රහත් ඵලය ලැබූ බවයි. මින්…
පින්වත, ඔබට මෙවැනි කතා සමාජය තුළින් ඇහිලා තිබෙනවා ද? අනුනට කොච්චර කළත් වැඩක් නැහැ. අනුනට කරනවාට වඩා හොඳයි ගෙදරට වෙලා ඉන්නවා. අහවලාට මම මොනතරම් කාලය, ධනය, ශ්රමය වියදම් කළා ද? ඒ සියල්ල ම අපතේ ගියා. පින්වත, ඉහත පරාජිත ප්රකාශ සම්මා දිට්ඨියට නම් අයිති නැහැ. පින්වත, ඉහත ප්රකාශ තුළ කර්මය කර්මඵල විශ්වාසය ගෑවිලාවත් නැහැ. පින්වත, අනුනට…