මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
වැහි අඳුර විසින් වෙළාගෙන තිබුණ පරිසරය, ආයෙමත් හිරු එළියෙන් අගේට ආලෝකවත් වෙලා. පරිසරයත් හරියටම ඇලීම් සහ ගැටීම් වලින් බැහැර වූ උපේක්ෂා සහගත සිතක් වගේමයි. අපි හැමෝගේම ඵස්සය හරිම ප්රභාෂ්වරයි. ඵස්සය ඇලීම්, ගැටීම් වලින් දූෂණය වෙද්දි, ඒ ප්රභාෂ්වර සිත අපිරිසිදු වෙලා යනවා. ඵස්සය ඉදිරියේ අපිට පුළුවන් නම් ඒ ප්රභාෂ්වර සිත රැකගන්න, අපි පුංචි නිමේෂයකට හෝ අවිද්යාව…
තාක්ෂණයෙන් දියුණුවට පත්වූ ලෝකයා “තාක්ෂණය නිසා ලෝකය විශ්ව ගම්මානයක්වී, ලෝකයේ පාලනය මිනිසා විසින් සිදුකරනවා” යන විශ්වාසයට පැමිණ ඇත. මේ මායව තුළ ලෝකයා මොනතරම් මුලාවට පත්වී ඇතිදැයි යන්න ගැන ඔබට අවබෝධයක් ලබා ගත හැක්කේ ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමෙන්මය. ලෝකයා සතුටුවන, ලෝකයා ජීවත්වන, ලෝකයා පාලනය කරන ඊනියා තාක්ෂණය, ක්රියාත්මකවන්නේ බලශක්තිය මඟිනි. බලශක්තිය හිඟවුණු දිනයක, බලශක්තිය නැතිවුණු දිනයක තාක්ෂණයේ…
පවුලේ සාමාජිකයෙක් මිය ගියාහම සත්දවසේ, තුන්මාසේ, අවුරුද්දේ මේ ආදී වශයෙන් ධර්ම දේශනා සාංඝික දානමය පිංකම් සිදුකිරීම සමාජයේ පවතින චාරිත්රයක්. වර්තමානයේ මෙම චාරිත්රයේ ගුණාත්මක බව පිරිහීම මෙලොව පරලොව සැමදෙනාගේම අවාසනාවක්. අප හිතමු ගෙදර ස්වාමි පුරුෂයා මැරිල ගිහින් ප්රේතයෙක් වෙලා ඉපදුනාය කියලා. ඇයි ඔහු ප්රේතයෙක් වෙලා ඉපදුනේ. මැරෙන මොහොතේ ඔහුගේ බිරිඳ දරුවන් ගේදොර ඉඩකඩම් කෙරෙහි තණ්හාව ඇතිවුණ…
තෙත් කලාපීය පරිසරයක වැසි දිනවල කූඩැල්ලන්ගෙන් ගහන ආරණ්යයක පිණ්ඩපාත ශාලාවට දානය සඳහා වැඩීමට කිලෝමීටර දෙකක පමණ දුරක් තිබිණි. යායුතු මඟ ගල් බොරලු, කඳු බෑවුම්, කුණකටුවා, තෙල් කරවලයා වැනි සර්පයින් සහිත මඟකි. පාවහන් නොපළඳින භික්ෂුවකගෙන් පාවහන් පළඳින භික්ෂුවක් මෙසේ විමසීය ‘ඔබ වහන්සේ පාවහන් නොදා වඩිනකොට කකුල් තුවාලවෙන්නේ ගල් ඇහෙන්නේ නැතිද?’ ‘ඇත්තෙන්ම නැහැ’ උන්වහන්සේ පිළිතුරු දුන්හ. ‘ඒ…
භික්ෂුවට මතකයි භික්ෂුවගේ පැවිදි ජීවිතයේ තීරණාත්මක කාලය ගතකරපු කුටිය. එය ගල් කුටියක්. ඉදිරිපස බිත්තිය මැටියෙන් කපරාදුකර සුදුහුණුගාල තිබුණා. දීර්ඝ කාලයක් මේ කුටියේ ස්වාමීන් වහන්සේනමක් වැඩ ඉඳල නැහැ. දසසිල් සමාදන් වෙච්ච වයෝවෘද්ධ උපාසක සීයා කෙනෙක් මෙම කුටියේ ටික දිනක් නැවතී භාවනා කරල තිබෙනවා. භික්ෂුව මේ කුටියේ මාස දෙකහමාරක් ගතකළා. සාමනේර අවධියේ භික්ෂුව මේ කුටියට වඩිනවිට කුටිය…
ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ නිවන් මග වඩන්නා මධ්යම ප්රතිපදාව තුළ හික්මිය යුතු යැයි අවධාරණය කළහ. තුන් සිව්රත් පාත්රයත් පමණක් දරමින් රුක්ඛමූල, ශුන්යාගාර, ආරණ්යගතව සසර දුකින් එතෙරවීමට අතීතයේ භික්ෂුන් කැපවිය. බුදුරජාණන් වහන්සේ මධ්යම ප්රතිපදාව ලෙස, සසරින් එතෙරවීමට වෙරවඩන භික්ෂුවට දැක්වූයේ ඔය සීමාවය. කැමති කෙනෙකුට තම තමන්ගේ කෙලෙස් වල දිග පළල අනුව මධ්යම ප්රතිපදාව අර්ථ දැක්විය හැකිය. ශාසනය…
මෙහෙමයි. මස් මාංශ පාවිච්චි කිරීම කියන කාරණය නම් සිල්පද බිඳීමක් කියලා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරන්නේ නැහැ. නමුත් තමන් සත්ත්ව හිංසාව කරලා, සත්ත්ව ඝාතනය කරලා එහෙම නැත්නම් තමන් මරන්න කියලා අණ කරලා ඒ ආකාරයෙන් ගන්නා වූ මස් මාංශ අනුභවය නම් පාපකාරීයි. තේරුණාද? ඒවායින් සිල්පද බිදෙනවා. එහෙම නැතුව කඩෙන් මාළු පන්සීයක් ගෙනැල්ලා කෑවා කියන කාරණය, බුදුරජාණන් වහන්සේ…
දිනක් පිණ්ඩපාත මඩුවේ පිණ්ඩපාතය පිළිගන්නකොට භික්ෂුවට අවශ්ය ප්රමාණයට වඩා පිණ්ඩපාතය ලැබිලයි තිබුණේ. එම නිසා එක් උපාසිකාවක් පූජා කරන්න හදපු පලතුරක්, “අද අවශ්ය වෙන්නේ නැහැ මෑණියෝ” කියලා ප්රතික්ෂේප කළා. ඒ අම්මා පලතුරත් අරගෙන ඒ මොහොතේම ගෙදර ගියා. භික්ෂුව පින් අනුමෝදන් කරන තුරුවත් හිටියේ නැහැ. ඒ අම්මා නැවත කවදාවත් පිණ්ඩපාත මඩුවට දානය ගෙනාවේ නැහැ. නමුත් මේ අම්මා…
පුංචි පාසල් දරුවෙක් භික්ෂුවගෙන් අහනවා, ස්වාමින්වහන්ස, අපිට ආයෙමත් කවදාද පාසල් යන්න ලැබෙන්නේ කියලා. ඒ අහිංසක දරුවාගේ පාසල් තෘෂ්ණාව, හේතුවෙන් සකස්වෙන උපාදානය, ශෝක පරිදේව, දුඛ්ය, දෝමනස්සයන් බවටම පත්වෙලා. පාසල් ජීවිතයේ ප්රියයන්ගෙන් වෙන්වීම, පංච උපාදානස්කන්ධ දුක, හරි හරියට දරුවන්ට විපාක දෙනවා. පිංවත් දරුවන් කොරෝනා අකුසලය හේතුවෙන් පාසල් නොගියත්, මෙය සටහන් තබන භික්ෂුව, මේ මොහොතෙත් පාසල් යනවා. මේ…
ධර්ම සාකච්ඡාවක් අවසානයේදී එක් මැදිවියේ මහත්තයෙක් ප්රකාශ කළේ, තමන්ගේ බිරිඳ හරියට කේන්ති ගන්නවා. තමන් කොපමණ අවවාද කළත් ඇය අහන්නේ නැහැ. බිරිඳ ධර්මයට කැමැති නැහැ. එයාට කේන්ති ගියහම හරියට යක්ෂණියක් වගේ කියලා. ඒ මහත්මයා අසනවා ‘මම මොකද හාමුදුරුවනේ කරන්නේ’ කියලා. ඒ වෙලාවේ භික්ෂුව ඔහුට ප්රකාශ කළේ ‘ඔබම කියනවා, ඔබගේ බිරිඳ යක්ෂණියක් වගේය කියලා. බිරිඳ ඔබට ඔය…