පින්වත, සුන්දර වස්සානයේ තුන්වන සතිය උදා වෙලා. පින්වත, මේ රාත්රියේ කැලැ රොදේ ගස් අතරින් එබිකම් කරන ඇසළ සඳවතියගේ නවයොවුන් ප්රභාස්වරභාවය හොඳටෝම හීන වෙලා. පින්වත, ඇය තව ටික දවසකින් කළුවර සඳක් ම වේවි. පින්වත, රූපයේ කෙටි ආස්වාදය සහ රූපයේ දීර්ඝ ආදීනවයෝ ගැන සඳවතිය මොනතරම් ලස්සන පාඩමක් අපිට කියලා දෙනවා ද? පින්වත, කළුවර දිශාවට වයසට යන සඳවතිය අපි හැමෝටම හරිම පූර්වාදර්ශීයි. පින්වත, ඇය කළුවර දිශාවට වයසට යද්දී, තම වයසට යන රූපයට කෘත්රිම රූපලාවණ්යයෝ දමාගෙන ලෝකයා රවටන්නේ නැහැ. පින්වත, ඇය වයසට යද්දී, තරුණ වෙන්න හදන්නෙත් නැහැ. පින්වත, ඇය වරෙක ප්රභාස්වර නවයොවුන් සඳක් වෙලා, ඉන් ඉක්බිති කළුවර සඳක් වෙලා, ‘රූපයේ මායාව’ ගැන අපිට කියලා දෙනවා. පින්වත, ස්වභාව ධර්මය යැයි අපි දකින්නේ, සතර මහා ධාතුවෙන් සැදි රූපයෝ මයි. පින්වත, ආධ්යාත්මික වේවා, බාහිර වේවා රූපයේ ස්වභාවය ජරා, ව්යාධි, මරණයෝ මයි. පින්වත, වස්සානයට පෙර අවසාන ධර්ම දේශනාවේ දී භික්ෂුවට දහස්කඩ සිවුරක් පූජා කළා. භික්ෂුව එම චීවරය සංඝයාට පූජා කළා. පින්වත, භික්ෂුව ධර්ම දේශනාවලට පොරවන සිවුර මාස තුනකින්වත් පඬු පොවලා නැහැ. පින්වත, ඒත් එම චීවරය පැහැයෙන් දුර්වල වුවත් චීවරයේ අරමුණු භික්ෂුවට සාක්ෂාත් කොට දෙනවා. පින්වත, අපි රූපයට රැවටෙන්න හෝ රවට්වන්න නරකයි. පින්වත, චීවරය වේවා රූපයට රැවටුණොත්, අපි වේදනා, සඤ්ඤා, සංස්කාර, විඤ්ඤාණ යන සියලු ධර්මයන්ට ම රැවටුණා වෙනවා. පින්වත, රූපයට, රූපයේ ස්වභාවයෙන් තිබෙන්නට දෙන්න, එවිට ඵස්සයට විවේකී නිදහසක් ලැබෙනවා. පින්වත, මේ රාත්රිය තුළ නිදහස නැහැ. පින්වත, මේ රාත්රියට නොබැඳුණ ඵස්සය තුළයි, ‘නිදහසේ උල්පත’ තිබෙන්නේ.
පින්වත, පින යැයි කියන්නේ අවිද්යාව හේතුවෙන් සකස් වෙන සංස්කාරයන්ට. පින්වත, පිනේ කෙටි ආස්වාදයක් තිබෙනවා වගේ ම, පිනේ දීර්ඝ ආදීනවයකුත් තිබෙනවා. පින්වත, පින උතුම් සම්මා දිට්ඨියෙන් ඔබ පෝෂණය කොට ගන්න ඕනේ. පින්වත, උතුම් සම්මා දිට්ඨියෙන් පෝෂණය වුණා වූ පින, ඔබට සම්මා ඥාන, සම්මා විමුක්තිය දිශාවට ම උපකාරක ධර්මයන් සකස් කොට දෙනවා. පින්වත, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට තිබෙනවා, “මනුෂ්යයාටත්, දෙවියාටත්, පැවිදි අපිටත් පින අවශ්යයි” කියලා. පින්වත, පිනට තවත් නමක් කිව්වොත් වර්ණය, සැපය, බලය යැයි කියන්න පුළුවන්. පින්වත, පින දුකෙන් පිරුණ පංච උපාදානස්කන්ධ ලෝකයේ ජාති, ජරා, ව්යාධි, මරණවලට යටත් මහා බලවතා වෙනවා. පින්වත, පින පංච උපාදානස්කන්ධ ලෝකයේ මහා බලවතා වුණත්, කරුණාකර පිනට රැවටෙන්න එපා. පින්වත, සම්මා දිට්ඨියේ අර්ථයන් අපේ ජීවිත තුළින් දුර්වල වෙද්දී, අපි පිනට රැවටෙනවා. පින්වත, පින හේතුඵල ධර්මයක් හැටියට නොදකින පින්වතා, පින ‘මගේ’ කොට දකිනවා. පින ‘මම’ යැයි දකිනවා. පින්වත, පින මමත්වයේ දැඩිභාවයෙන් බර කොට ගත්තොත් පිනට නිවන් මඟේ පෙරට යන්න බැහැ. පින්වත, පැවිදි අපිත් පිනට රැවටෙන අවස්ථා ඕනෑතරම් තිබෙනවා. පින්වත, පැවිදි අපි පිනට රැවටුණොත් ප්රාතිමෝක්ෂ ශීලයේ බල කණු දෙදරා යනවා. පින්වත, සම්මා ඥානයෝ මෝදු වෙනකම් පැවිදි අපි ඉහත අනතුරේ ගොදුරු බවට පත් වෙන්න පුළුවන්.
පින්වත, මෙම රාත්රියේ පරිසරයේ සුළඟ ටිකක් වේගවත් වෙලා. පින්වත, සුළඟට ගස්කොළන් ඇඹරෙන හඬ, රාත්රී නිහඬභාවයට අහිංසක අභියෝගයක් කරනවා. පින්වත, සතර මහා ධාතුවේ කිපීම්, සතර සතිපට්ඨාන ධර්මයන්ගෙන් සංසිඳුවා ගන්න අපි දක්ෂ වෙන්න ඕනේ. පින්වත, මේ උදා වෙන්නේ වස්සානයේ තුන්වැනි සතිය. පින්වත, භික්ෂුව වස් සමාදන්ව වැඩසිටින කැලෑ මායිමේ පිහිටි දුප්පත් ගම්මානයේ පුංචි කුටිය භික්ෂුවට මහා නිදහසක් ලබලා දෙනවා. පින්වත, ඵස්සය ළඟ තෘෂ්ණාවට නැවතීමක් මොහොතකට හෝ තැබුවා ම, නිදහස මහා නිදහසක් වෙනවා. පින්වත, විවේකය ආර්ය විවේකයක් වෙනවා. පින්වත, නිදහස උදෙසා සටන් කරන්න, අරගල කරන්න එපා. පින්වත, අරගල කොට ලබන නිදහස යළි මානසික සිර ගෙදරක් වෙනවා මයි. පින්වත, නිදහස අනුනගෙන් නොඉල්ලා, ඔබ තුළින් ඔබ මතු කොට ගන්න. පින්වත, භික්ෂුව මේ මොහොතේ ලබන විවේකී නිදහස මාරයාටවත් උදුරා ගන්න බැහැ. පින්වත, භික්ෂුවටත් අවශ්ය නම් තිබුණා, නගරයේ වඩාත් සුවපහසු, සිවුපසය බහුල තැනක වස් සමාදන් වෙන්න. පින්වත, එවැනි ආරාධනාවන් අඩුවකින් තොරව භික්ෂුවට ලැබුණා. පින්වත, භික්ෂුව, භික්ෂුවගේ පිනට රැවටෙන්නේ නැහැ. පින්වත, භික්ෂුව අනුනගේ පිනට රැවටෙන්නෙත් නැහැ. පින්වත, භික්ෂුව මෙතෙක් සෑම වස්සානයක් ම උපයෝගී කොට ගත්තේ භික්ෂුවගේ සුපටිපන්න, උජුපටිපන්න, ඥායපටිපන්න, සාමීචිපටිපන්න ගුණයන් මුවහත් කොට ගෙන, උතුම් සම්මා සම්බුද්ධ ශාසනයේ වර්ණය, සැපය, බලය උදෙසා මයි. පින්වත, සුළඟේ රිද්මයට පරිසරය සින්දු කියන මේ යෞවන රාත්රියේ, භික්ෂුවගේ හෘද සාක්ෂිය විවෘත වෙලා තිබෙන්නේ භික්ෂුව උදෙසා නොව, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පූර්වාදර්ශී ශ්රාවකත්වය උදෙසා මයි. පින්වත, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පැවිදි ශ්රාවක අපි පිනේ ඇස්බැන්දුම් මායාවන්ට නොරැවටී, ගුණාත්මකභාවයට පත් වුණොත් පමණක් මයි, ගිහි පින්වත් ඔබට පින් සිදු කොට ගන්න, පුණ්ය කෙතක් බවට පැවිදි අපිට පත් විය හැක්කේ. පින්වත, පැවිදි අපි පිනේ ආස්වාදයට යට වුණොත්, පැවිදි අපේ පුණ්ය කෙත පෙරළා නිසරු කෙතක් බවට ම දුර්වල වෙලා යනවා.
පින්වත, උතුම් සංඝ සමාජයට, නිරාගමික පින්වතුන්ලා චෝදනා කරනවා, විවේචනය කරනවා යැයි ගැටෙන සිත් ඇති කොට ගන්නේ නැතිව, අපි සමාජය ඉදිරියේ දිගහැරෙන අසත්පුරුෂ ධර්මයන් නුවණින් තේරුම් අරගෙන, අකුසල් යටපත් කොට ගෙන කුසල් ධර්මයන්ගෙන් පැවිදි අපි නැගී සිටිමු. පින්වත, මේ උදා වූ වස්සානය ඊට සුදුසු ම කාලයයි. පින්වත, උතුම් ප්රාතිමෝක්ෂ ශීලයට අමතරව, පැවිදි අපේ චාරිකාවන් සීමා කොට පැනවූ වස් ශීලයේ අයෝමය කුසල් ශක්තිය ශාසන අභියෝගයන්ට ඔරොත්තු දෙන මහා ආරක්ෂිත වැටක් වෙනවා. පින්වත, පැවිදි අපි සමාජයට පිහිටක් වෙන්න නම්, කොටින්ම සමාජයට පුණ්ය කෙතක් වෙන්න නම්, අපි, අපේ උතුම් පැවිදි ජීවිත උතුම් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයෙන් ශක්තිමත් කොට ගන්න ඕනේ. පින්වත, දුකට හේතු වෙන ‘තෘෂ්ණාවේ බර’ සැහැල්ලු කොට ගන්න ඕනේ. පින්වත, උතුම් සංඝ සමාජයේ තෘෂ්ණාවේ බර සැහැල්ලු වෙද්දී, පැවිදි අපේ ජීවිතවල ශෝක, පරිදේවයන්ට ශක්තිමත්ව පවතින්න බැහැ. පින්වත, මෙය සටහන් තබන භික්ෂුවට අනුනගෙන් සිදු වන වැරදිවලට භික්ෂුව කවදාකවත් අනුනට චෝදනා කරන්නේ නැහැ. පින්වත, විපාකයට පැමිණෙන භික්ෂුවගේ අතීත අකුසල්වල හිඩැස්, භික්ෂුව විදර්ශනාමය කුසලයෙන් මයි පුරවා ගන්නේ. පින්වත, උදා වූ මෙම වස්සානය සංඝ සමාජයට අකුසල් මැඩලන චතුරාර්ය සත්යය ධර්මයන්ගේ පාරාදීසයක් ම විය යුතුයි. පින්වත, විපාකයට පැමිණෙන අකුසලයේ හිඩැස් වසා දමන කුසලයේ බල පවුරක් ම විය යුතුයි. පින්වත, තවත් මාස තුනකින් වස් පවාරණය සිදු කොට සමාජයට විවෘත විය යුත්තේ, ඊට මාස තුනකට පෙරාතුව වස් අධිෂ්ඨානය කළ භික්ෂුව හෝ සංඝයා නොව, අයෝමය කුසලයේ බල පවුරක් මයි. පින්වත, උතුම් සංඝ සමාජයට එල්ල වෙන අසත්පුරුෂ අභියෝගයෝ ජය ගත යුත්තේ සත්පුරුෂ කුසල් ධර්මයන්ගේ ශක්තියෙන් මයි.
පින්වත, මෙය සටහන් තබන භික්ෂුවත් පින් කරනවා. පින්වත, භික්ෂුව පින පෙරළා ආයෝජනය කරන්නේ සතර සතිපට්ඨාන ධර්මයන් උදෙසා මයි. පින්වත, එවිට පින සම්මා ඥානයෝ සහ සම්මා විමුක්තිය දිශාවට පාවඩ එළනවා. පින්වත, භික්ෂුව මේ තබන සටහනත් උතුම් ධර්ම දානමය පිනක්. භික්ෂුව එම ධර්ම දානමය පින තුළින් “සියලු සංස්කාරයෝ අනිත්ය” යැයි දකින ධම්මානුපස්සනාව මෝදු කොට ගන්නවා. පින්වත, එවිට ‘දිවයින ඉරිදා සංග්රහය’ පත්තර පිටුවෙන් අඩක් පුරා සටහන තිබුණත් එහි ‘තෘෂ්ණාවේ ලාටු’ නැහැ. පින්වත, තෘෂ්ණාවේ ලාටු ඵස්සයේ තැවරුවොත්, විඳීමේ රස නහර අවදි වෙන්නේ ආයාසයකින් තොරව මයි. පින්වත, මෙම ධර්ම සටහනේ සැබෑ අයිතිය තිබෙන්නේ අවිද්යාව හේතුවෙන් පටිච්චසමුප්පන්නව භික්ෂුව පුහුණු කළ අතීත සංස්කාරයන්ටයි. පින්වත, එම අතීත සංස්කාරයෝයි, භික්ෂුවට මෙම සටහන් තබන්න ‘දැනීම්’ සකස් කොට දෙන්නේ. පින්වත, ඉහත ධර්මානුකූල හේතුව නිසා ම, මෙම සටහන්වලට තිබෙන්නේ මිලක් නොව, පිනක් පමණක් මයි. පින්වත, අපි දක්ෂ විය යුතුයි, එම වියදම් වෙන පින, වියදම් නොවන, දුක විනිවිද පෙනෙන ආර්ය ධනයක් බවට පත් කොට ගන්න. පින්වත, මෙම සම්මා සම්බුද්ධ ශාසනයේ උතුම් සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී, අරිහත් යැයි ආර්ය ධනයන් හතරක් තිබෙනවා. පින්වත, දිට්ඨි විශුද්ධිය මුල්කොටගත් ආර්ය ධනයෝ, අපිට මඟ සහ නොමඟ පටලවන්නේ නැහැ. පින්වත, ආර්ය ධනයෝ කෙලෙස් ලෝකයට බරක් වුණාට, ආර්ය ධනයෝ දිට්ඨි විශුද්ධිය විකසිත වන ජීවිතවලට බරක් නැහැ. පින්වත, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයෙන් පෝෂණය වූ පංච උපාදානස්කන්ධන්ගේ අනිත්ය දැක්ම ආර්ය ධනයේ හේතුඵල ධර්මයෝ වෙනවා.
අතිපූජනීය රාජගිරියේ අරියඥාන ස්වාමින්වහන්සේ.
උපුටා ගැනීම – 2026 අගෝස්තු 16 ඉරිදා දිවයින පුවත්පතින්.
