මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
විශාඛා උපාසිකාව ලබාගත් වර අට ගැන ඔබ මොහොතක් සිතන්නකෝ. ඔබ මේ කරුණු අටෙන් කීයක් ඔබේ ජීවිතය තුළින් ක්රියාත්මක කරනවාද? නිතිපතා නෙවෙයි මසකට වතාවක්වත්… අවුරුද්දට වතාවක්….. ඔබ මහා සංඝරත්නයට දන් දෙන කෙනෙක්ද? වැසිසළුවක් පූජාකරන කෙනෙක්ද? මහා සංඝරත්නය උදෙසා අනෙකුත් උපස්ථානයන් සිදුකරන කෙනෙක්ද? ඔබ ඔබේ හෘද සාක්ෂියට තට්ටුකරල අහන්න. පිළිතුර ‘ඔව්’ වුණත් සෑහීමකට පත්වෙන්න එපා. ඔබ ඔබට…
අති පූජ්යය “නා උයනේ අරියධම්ම නා හිමියන්” හා අති පූජ්යය “දරණාගම කුසලධම්ම නා හිමියන්” අතර ඇති වූ දහම් සංවාදයක ලිඛිත සටහනකි. නා උයන සේනාසනය විසින් මුද්රණය කර නොමිලයේ බෙදාහරින ලද “නිවැරදි දහම දැනගනිමු” කෲතියෙන් උපුටා ගන්නා ලදි. පූජණීය දරණාගම කුසලධම්ම හිමියන්ගේ ප්රශ්නය..? අපේ ස්වාමින් වහන්සේගෙන් දැනගන්න කැමතියි,ස්වාමින් වහන්ස, ප්රධාන වශයෙන් බුද්ධ ධර්මය, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව…
බෞද්ධයාගේ පරම පැතුම නිවන යි. ඒ සඳහා සතර මාර්ග ඤාණ ලබාගත යුතු වෙයි. ඊට ළඟාවීමේ මාර්ගයක් ලෙස මෙම ‘සප්ත විශුද්ධි ප්රතිපදාව ‘ හඳුන්වා දිය හැකිය. ‘විශුද්ධිය ‘ යනු පිරිසුදු බවයි. සසර සැරිසරන විට නිරන්තරයෙන් කෙලෙස් නමැති මලවලින් අපිරිසුදු වන පෘථග්ජන සත්වයාගේ සිත විශේෂයෙන් පිරිසුදු බවට පත්කරන ධර්ම ‘විශුද්ධි ධර්ම’ ලෙස හඳුන්වන අතර, එවැනි කාරණා හතක්…
පින්වත, සම්මා දිට්ඨියෙන් පෝෂණය වූ මෛත්රිය සහ ශීලය යම් තැනක ද එතැන සම්මා සතිය මල්වර වෙනවා. සතිය මල්වර වෙද්දී උපදින සම්මා සමාධියයි ධර්මයේ උපේක්ෂාවෙන් ලෝකය දකින්න ඔබව පුහුණු කරන්නේ. පින්වත, අපි සියල්ලෝම කවදාහරි දවසක මැරෙන මිනිසුන් මිස සදාකාලිකව ජීවත්වෙන මනුෂ්යයින් නොවේ. පින්වත, ඔබ කරන රැකියාව, ව්යාපාරය, දේශපාලනය ඔබේ මෙලොව පරලොව සැපය උදෙසා, සුගතිය උදෙසා, ඔබේ…
බුද්ධානුස්සතිය. පිංවත් ඔබ මොහොතක් දෑස් දෙක පියාගෙන නුවනින් මෙනෙහි කරන්න. අද දවසේ ඔබ කොපමණ වේලාවක් ලෝභ, ද්වේෂ, මෝහ ධර්මයන් වඩන්නට ඇතිද කියලා. ඔබ වෙනුවෙන්, ඔබගේ පවුල වෙනුවෙන්, රැකියාව ව්යාපාරය වෙනුවෙන්, රට ජාතිය ආගම වෙනුවෙන්, කැමති අකමැති දේ වෙනුවෙන් ලෝභ ද්වේෂ මෝහ ධර්මයන් කොතෙක් වඩන්නට ඇතිද? දවස පුරාවට ඔබ වැඩූ කුසල්, පිං තරාදියේ එක පැත්තකටත්, අකුසල්…
බුදුරජාණන්වහන්සේ නමක් ලෝකයට පහළවීමත්, බුදුරජාණන් වහන්සේනමක් දේශනා කරන ධර්මය අසන්නට ලැබීමත්, ඇසුවාවූ උතුම් සද්ධර්මය යමෙක් ජීවිතයට නිවැරදිව එකතුකර ගැනීමත්, ලෝකයේ දුර්ලභම කාරණාවන් තුනක්ය කියලා බුදුරජාණන්වහන්සේ දේශනා කරනවා. මේ දුර්ලභ කාරණාවන් අතුරින්, බුදුරජාණන් වහන්සේනමක් පහළ වූ බුද්ධෝත්පාද කාලයක උපතක්, බුදුරජාණන්වහන්සේ දේශනාකොට වදාළ උතුම් සද්ධර්මය ශ්රවණය කිරීමට ලැබීමත් කියන ලෝකයේ දුර්ලභම කාරණාවන් දෙකම දෝතින් දරාගත් සිංහල බෞද්ධ…
” සත්වයා නිතරම එකළොස් ගින්නකින් දැවෙන අයුරු බුදු දහමේ පෙන්වා දී ඇත. එම එකොළොස් ගින්න වන්නේ රාග, ද්වේශ, මෝහ, ව්යාධි, ජරා, මරණ, සෝක, පරිදේව, දුක්ඛ දෝමනස්ස, උපායාස යනාදියි. එකළොස් ගින්නකින් සත්වයා නිතර නිතර, දැවී දැවී, පිච්චි පිච්චි සිටිය ද, චක්ඛු, සෝත, ඝාණ, ජිව්හා කාය නම් වූ කාම දැලට හසු වී සිටින බැවින් එය ගින්නක් සේ…
නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස… ජීවිතයට ලොබ බඳින සතුට, සැනසීම සොයා යන ජීවිතේ, අපූර්ව කාල පරිච්ඡේදය යෞවනත්වයයි. කවුරුත් ලෝකයට අත්පොත තියන ස්වාධීනත්වය අගයන කාලයක් තාරුණ්යය. එය අසීමාන්තිකව වින්දනය පසුපස හඹා යන, අලුත් අත්හදා බැලීම් කරන සුන්දර කාලයක්. ඇතැම් විටෙක කෙනෙක් ඒ තරුණ බවින් මත් වෙන්නටත් පුළුවන්. අද තාරුණ්යය බොහෝවිට ඒ යොවුන් මදයෙන් මත්ව ඇති…
කෙළවරක් නොපෙනෙන සසර පුරා අප පුරුදු පුහුණු කරමින් පැමිණියේ කෙලෙස් වලට යටවෙමින් තව තවත් සසර දිගු කර ගැනීමට කටයුතු කිරීමය. අවිද්යාව මෝහය මුල් බැස ගෙන ඇති සත්වයාගේ සිත් තුල මේ ලෝකයේ යථා ස්වභාවය පිලිබඳ අවබෝධයක් තිබුනේ නැත. මේ ලෝකයේ ඇත්ත ඇති සැටියෙන් දැකීමට තරම් හැකියාවක් ඔවුනට නැත. වැඩිපුරම දුගති වල සැරිසරමින්, ඉඳහිට සුගතියකට යමින් ගමන්…
පින්වත, පුණ්යවන්ත වෙසක් මංගල්යය සියලු සංස්කාරයෝ අනිත්ය යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට වදාළ ධර්මයන්ට අදාළව අනිත්ය වී ගියා නේද? පින්වත, අතීතයට එකතු වුණ වෙසක් සතියේ දී ඔබ, ඔබේ ජීවිතය පිනෙන් පුරවා ගත්තා ද? එසේත් නැතිනම් ඔබේ ජීවිතය තුළ ඉතිරි වෙලා තිබුණ පිනත් දුර්වල කොට ගත්තා ද? බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට තිබෙනවා, කාය කර්ම සහ වචී…