මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
නිවනෙහි කාම සුඛය සම්පූර්ණයෙන් ම නැත. කිසි ම කාම වස්තුවකුදු එහි නැත. නිර්වාණය ම විමුක්ති සුඛය ය. එබැවින් එය කිසියම් ආකාරයකින් ප්‍ර‍මාණ කළ හැකි ද්‍ර‍ව්‍යයක් ද නො වේ. එය සත්ත්වයන්ට ආධාරස්ථානයක් වශයෙන් කථා කරනුයේ ව්‍යවහාර පහසුව පිණිස ය. නිර්වාණ සංඛ්‍යාත විමුක්ති සුඛයාගේ වටිනාකම කෙලෙසකින්වත් ප්‍ර‍මාණ කළ නො හේ. දින ගණනකින් ඒකාන්තයෙන් මරණයට පමුණුවන දරුණු රෝගයක්…
වයස අවුරුදු 15ක පමණ පිරිමි දරුවෙක්‌ භික්‍ෂුවගෙන් විමසුවා ‘හාමුදුරුවනේ මම මෛත්‍රී භාවනාව, බුදුගුණ භාවනාව පුරුදු පුහුණු කරනවා. මට අනිත්‍ය භාවනාව ගැන කියල දෙන්න’ කියලා. ඒ වෙලාවේ භික්‍ෂුව එම දරුවාගෙන් ඇසුවේ ‘ඔබ පැවිදිවීමේ අදහසක්‌ තිබෙනවාද..?’ කියල. එවැනි අදහසක්‌ නොමැති බව ප්‍රකාශ කළ නිසා භික්‍ෂුව එම දරුවාට මතක්‌ කළේ ‘ඔබ අනිත්‍ය සංඥාව වඩන්න යන්න එපා. එය ඔබේ…
චතුරාය්‍ය සත්‍යය නොදැනීම නිසා, කුසල් අකුසල් සංස්‌කාරයන් රැස්‌වන හැටි නුවණින් දකින්න. සංස්‌කාරයන් නිසා විඤ්ඤාණය සකස්‌වන හැටි නුවණින් දකින්න. විඤ්ඤාණය හේතුවෙන් නාම රූප සකස්‌වන හැටි නුවණින් දකින්න. නාමරූප හේතුවෙන් සලායතන සකස්‌වන හැටි නුවණින් දකින්න. පිංවත් ඔබේ රූපයට හිත යොමුකරලා, රූපයේ ඉපදීමට මූලික හේතුව අවිද්‍යාව වශයෙන් දකින්න. දෑස්‌ පියාගෙන ඔබේ රූපය තුළින් අවිද්‍යාවේ අඳුර දකින්න. අවිද්‍යාව නිරෝධය…
භික්‍ෂුව හමුවීමට පැමිණි වයෝවෘද්ධ යුවලක්‌ ප්‍රකාශ කළේ තමන් තරුණ කාලයේ කර්මය, කර්මඵලය ගැන නොදැනීම නිසා, විවාහ වූ අලුත අනවශ්‍ය පිළිසිඳගැනීමක්‌ යෑයි සිතා, දරුවෙක්‌ ගබ්සා කෙරූ බවත්, එම සිද්ධිය දැන් නිරතුරුවම මතකයට නැගෙන බවත්ය. එවිට භික්‍ෂුව ප්‍රකාශ කළේ, එම සිද්ධිය ඔබලාගේ මනසට නිතර පැමිණෙනවා නම් එය භයානක බවයි. මොකද යම් දවසක තමන් මියයන මොහොතේ, එවැනි ප්‍රබල…
දායක මහත්මයෙක්‌ භික්‍ෂුවගෙන් විමසුවා “හාමුදුරුවනේ මම නිතරම දන් දෙන අයෙක්‌. මමත් අවිද්‍යාව තුළද සිටින්නේ” කියලා. පිංවත් ඔබ දන් දුන් පමණින් අවිද්‍යාවෙන් මිදෙන්නේ නැහැ. අවිද්‍යාව කියන්නෙ චතුරාර්යසත්‍යය නොදැනීම. ඒ කියන්නෙ දුක, දුක ඇතිවීමට හේතුව, දුක නැති කිරීම, දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය කියන කාරණා හතර නොදැනීමයි අවිද්‍යාව. ඔබ ලෝකය දුකයි කියන කාරණය නොදන්නා නිසයි ඇසත්, ඇසට පෙනෙන…
පිංවත් ඔබ සමාජයෙන් නැගෙන තියුණු චෝදනා, විවේචන, නරක වචන, නපුරු ඉරියව් වීර්යයෙන් යුතුව ඉවසීමට පුරුදු විය යුතුයි. සමාජය තුළ ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ අකුසල් මූලයන් වැඩි වශයෙන් වඩනවිට චෝදනා, විවේචන, නරක වචන, නපුරු ඉරියව් සමාජය තුළ වැඩිවෙනවා. භික්‍ෂුවට මතකයි භික්‍ෂුවට එක්‌තරා ගමක පිණ්‌ඩපාතය වඩිනවිට වෙච්ච සිද්ධියක්‌. එදා භික්ෂුවගේ හිස රුවුල් වැවිලයි තිබුණේ. දැඩි අව්රශ්මියේ දහදිය දමාගෙන…
පින්වත, සිංහල අලුත් අවුරුදු අසිරිය ගෙවී ගියත්, පුණ්‍යවන්ත සිංහල බෞද්ධකම නම් ඔබේ ජීවිතයෙන් ගෙවී යන්න දෙන්න එපා. පින්වත, සිංහල බෞද්ධකම අහිමි කොට ගත්ත ජීවිතයක් යැයි කියන්නේ, අකුසල් මාරයාගේ ඇලීම් සහ ගැටීම් තරග පවත්වන දිවා සහ රාත්‍රී කෙළි බිමක්. පින්වත, මෙම දිවා සහ රාත්‍රී අකුසල් කෙළිබිම ආලෝකවත් කරන්නේ අසත්පුරුෂ ආශ්‍රය, අසද්ධර්ම ශ්‍රවණය සහ අනුවණින් මෙනෙහි කිරීම…
අවිද්‍යාවෙන් උපන් ජීවිතයක්, ජීවත් කරගන්න, පිංවත් මනුෂ්‍යයෙක් විඳින දුකක් දැක්කම, භික්ෂුවගේ සිත නවතින්නේ උතුම් ආර්ය අශ්ඨාංගික මාර්ගය තුළමයි. පංචනීවරණ තුනී වූ සම්මා සමාධිමත් සිත, දුක විනිවිද දකින්න උපකාර කරන කැඩපතක් වගේමයි. ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ, දුක අපිට දෙවියෙක් දුන්න දෙයක්ද, බ‍්‍රහ්මයෙක්, මනුෂ්‍යයෙක්, අමනුෂ්‍යයෙක් දුන්න දෙයක්ද. එසේත් නැතිනම් දුක අතීත සංස්කාරයෝ විසින් දුන්න දෙයක්ද. පිංවත දුක…
ද්වේශය ඇති වූ සිතකට ද්වේශය හැර වෙන මුකුත්ම පෙනෙන්නෙ නැහැ. සිතක ඇතිවෙන මෛත්‍රී සිතුවිල්ල ඊට වඩා හුඟාක් වෙනස්. මෛත්‍රී සිතුවිල්ලත් හරියටම පසළොස්වක සඳ එළිය වගේ ප්‍රීති, පස්සද්ධි, සමාධියෙන් පෝෂණය වූ මෛත්‍රී සිත හරිම ප්‍රභාෂ්වරයි. ඒ සිතට හොඳ සහ නරක වෙන්කොට දකින්න හොඳට පෙනෙනවා. ආලෝකයෙන් ප්‍රයෝජන නොගන්නා පිංවතුන් නිරතුරුවම අඳුරට බණිනවා. අඳුරට සාප කරනවා. පිංවත් ඔබ…
සුන්දර සාමකාමී වෙසක් මාසයේ පින්වත් ඔබ හැමෝම කථා කරන්නේ ශීල ව්‍යාපාරයන් ගැන. භක්ති ගීත, තොරණ, දන්සල්, වෙසක් සැරසිලි ගැන. නමුත් මෙවර උදාවුණ වෙසක් පුර පසළොස්වක පොහොය දිනයේදී අපි හැමෝගෙන් ම මේ උතුම් දේවල් උදුරාගෙන තිබෙනවා. කවුද මේ නික්ලේෂී වෙසක් අසිරියේ සතුට ඔබෙන් සහ මගෙන් උදුරා ගත්තේ? දෙවියෙක්ද? යක්ෂයෙක්ද? බ්‍රහ්මයෙක්ද? එසේත් නැත්නම් අපිම පටිච්චසමුප්පන්නව සිදු කළ…