මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
තමා තුළින් තමා දකිමින්, තමා තමාට අවංක වෙමින් නැවත නැවත අදාළ ධර්මයන් ස්වයං පරීක්ෂණයකට ලක්කරමින් ඔහු විශ්වාසයකට පැමිණෙනවා, ඔහු තුළින් සතර අපාය කෙරෙහි බිය දුරු වුණාය කියලා. උතුම් සෝවාන් ඵලයට පත්වූ පිංවතාට, තමා තුළ සකස්වෙන, තමන් සතර අපායෙන් මිදුණාය කියන සිතත්, අනිත්යවූ පංචඋපාදානස්කන්ධයක් පමණක්මයි. ඔහු තමන් සෝවාන් ඵලයට පත්වුණාය කියන සිතටත් බැඳෙන්නේ නැහැ. පිංවත් ඔබ…
පංචඋපාදානස්කන්ධ ධර්මයන්ට අදාළව විඥ්ඥානය ගැන සටහන් තබන මොහොතේ පිංවත් ඔබ දක්ෂවෙන්න අනුනගේ පංචඋපාදානස්කන්ධයන් ගැන නොසිතා, නොසොයා තම පංචඋපාදානස්කන්ධයේ ක්රියාකාරීත්වය ගැන දකින්න. අනුන් හරි දේ කළත්, අනුන් වැරදි දේ කළත් පිංවත් ඔබට ඇති ඵලයක් නැහැ. අනුන් අවංක වුවත්, අනුන් වංක වුවත් ඔබට ඇති ඵලයක් නැහැ. ඔබට අර්ථයක් තිබෙන්නේ අනුන් නිසා සකස්වෙන ඔබේ සිතිවිලිවල අනිත්යභාවය දැකීමයි. බාහිර…
තමා තුළත් අනුන් තුළත් ක්රියාත්මක වන්නේ පංච උපාදානස්කන්ධ මාරයා කියන අර්ථය නොදන්නා නිසාම සමාජයෙන් ලැබෙන ප්රතිචාර ඉදිරියේ අපි මෝහනයට පත්වෙන්න පුළුවන්. එම නිසාමයි, බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය කාරණාවන් පනවන්නේ පැවිදි භාවයට පත්වී වසර පහක් අනිවාර්යයෙන්ම ගුරුවරයා ඇසුරෙ වැඩසිටිය යුතුයි කියලා. එම ගුරුවරයා වස් දහයක් සම්පූර්ණ ගුරුවරයෙක් විය යුතුයි කියලා. මෙය සටහන් තබන භික්ෂුව ගුරුවරයාගේ අවසරයෙන් ගුරු…
තමන් තුළ ඇතිවන පංච උපාදානස්කන්ධ මාරයා සහ බාහිර පංචඋපාදානස්කන්ධ මාරයන් ගැන විමසීමේදී, එයටම අදාළ ධර්මයන් තමයි බුදුරජාණන් වහන්සේ සබ්බාසව සූත්රයට අදාළව දේශනා කරන දර්ශනයෙන් ප්රහාණය කළ යුතු ආශ්රවයන් ප්රහාණය කිරීම සඳහා, ඉන්ද්රිය සංවරය, වීර්යය, ප්රත්යවේක්ෂාව, මඟහැරයැම, දුරුකිරීම කියන මූලික කාරණා කිහිපය පිංවත් ඔබට හුඟාක් උපකාර වෙනවා. ඉහත කාරණා කිහිපය කැටි කරලා තමයි, බුදුරජාණන් වහන්සේ, ස්වාමීන්වහන්සේලාට…
සමහර පින්වතුන්ලා භික්ෂුව මුණ ගැහෙන්න ඇවිල්ල ධර්මකාරණා සම්බන්ධයෙන් කථා කරනවා. එම ධර්ම කාරණයන්ට එම පින්වතුන් සූත්රගත අර්ථය නොවෙයි දෙන්නේ, තම තමන්ගේ දෘෂ්ඨි මතවාදයි ප්රකාශ කරන්නේ. භික්ෂුව දැන් එවැනි පින්වතුන්ලාට කරුණු දක්වන්න යන්නේ නැහැ. සිනාවෙලා රටතොටේ විස්තර අහල සතුටු සිතින්ම පිටත් කර හරිනවා. එම පින්වතුන්ලාට නැති අකුසල් රැස්කරදෙන්නේ නැහැ. භික්ෂුව කරුණු දැක්වුවාය කියලා එම පින්වතුන් නිවැරැදි…
අතීත දීර්ඝ භව ගමනේ පටිච්චසමුප්පන්නව ‘උපාදාන පච්චයා භවෝ ‘ කියන ධර්මතාව තුළ සකස්වුණා වූ සෑම චුති චිත්තයක්ම, සෑම ප්රතිසන්ධි චිත්තයක්ම අනිත්ය වී ගියා. වෙනස් වී ගියා. විකෘති වී ගියා. පිංවත් ඔබ දෑස් පියාගෙන අතීතයේ සත්ත්වයෙක් ලෙස ඔබ තුළ සකස් වූ සෑම චුති චිත්තයක්ම, සෑම ප්රතිසන්ධි චිත්තයක්ම වෙනස්වී ගිය හැටි නුවණින් දකින්න. සංස්කාරයන් අනිත්යභාවයට පත්වෙන වේගයෙන්ම…
අතීතයේ ඔබ පටිච්චසමුප්පන්නව සක්විති රජවෙලා සිටියදී රාජ භෝජන නිසා, රාජ්ය සම්පත්, රාජ්ය බලය නිසා, දිව්යාංගනාවන්, ස්ත්රීරත්නය නිසා ලෝකයම දිග්විජය කරන පුතුන් දහසක් නිසා, සෘද්ධියෙන් යන අජානීය අශ්වයා නිසා, මොනතරම් විශේෂ වූ දැනීම් ඇතිකොටගන්න ඇතිද…? සශ්රීක දිව්යතලවල ඉපදෙන වෙලාවේ, සශ්රීක දිව්ය සැප නිසා, දිව්ය භෝජන, දිව්ය අප්සරාවන්, දිව්ය විමාන නිසා මොනතරම් විශේෂ වූ දැනීම් ඇතිකොට ගන්න…
පිංවත් ඔබ පංච උපදානස්කන්ධ ධර්මයට අදාළව ඇසෙන් රූපයක් දකිනවා, කනෙන් ශබ්දයක් අසනවා, මනසින් සිතුවිල්ලක් සිතනවා. දැක්ක දෙයට, ඇසුන දෙයට, දැනුන දෙයට ඔබ ඇලෙනවා, ගැටෙනවා, උපේක්ෂා සහගත වෙනවා. ඇලුන, ගැටුන, උපේක්ෂා සහගත වෙච්ච දෙය ඔබ හඳුනා ගන්නවා. හඳුනාගත් දෙය ගැන ඔබ සිතනවා. සිතනදෙය ගැන ඔබ මොකක්ද කරන්නේ විශේෂ වූ දැනීමක් ඇතිකර ගන්නවා. මෙතනදී විශේෂවූ දැනීම කියන්නේ…
බුදුරජාණන් වහන්සේ ස්වාභාවික වැස්ස මුල්කොටගෙන, සංඝ සමාජයටත්, ගිහි සමාජයටත් තම සන්තානයන් තුළ ඇතිවෙන, කෙළෙස් වැස්ස තුනී කොටගන්න, විනයානුකූලව පනවා වදාළ වස්සාන කාලයයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනාකොට වදාළ සංස්කාරයන්ගේ අනිත්යභාවය මොනවාට කියාපාමින්, වස්සාන කාලයත්, මංගල්යයක් බවට වර්තමානයේ පත්වෙමින් තිබෙනවා. වර්තමානයේ වස්සානයේ, වැස්සත් අනිත්යභාවයට පත්වෙලා ධර්මයේ අරටුව වන සංස්කාරයන්ගේ අනිත්යභාවය, වස්සානය තුළින් දකින්නට ලැබෙනවා. මනුෂ්යයාගේ පංචඋපාදානස්කන්ධ ලෝකය තුළ…
පංච උපාදානස්කන්ධ ලෝකය කෙරෙහි තෘෂ්ණාවෙන්, ඇසට, කනට, නාසයට, දිවට, ශරීරයට, මනසට, අරමුණු සොයන, නොසෑහීම.., මොකක්ද ඔබේ ඉලක්කය? මොකක්ද ඔබේ සීමාව? මොකක්ද ඔබේ අවසානය? කල්ප සියක්කෝටි ප්රකෝටි කොච්චරක් නම්, නොසෑහීම. ඔබ මාව පටිච්ච සමුප්පන්නව වෙහෙසට පත් කළාද? ඔබ මාව සතර අපායන්හි දුකට පත් කළාද? කාම ලෝකවල ප්රමාදි භාවයට පත් කළා ද? නොසෑහීම, ඇයි ඔබ අසීමාන්තිකව මාව…