මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
පින්වත, පුණ්යවන්ත වෙසක් මංගල්යය සියලු සංස්කාරයෝ අනිත්ය යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට වදාළ ධර්මයන්ට අදාළව අනිත්ය වී ගියා නේද? පින්වත, අතීතයට එකතු වුණ වෙසක් සතියේ දී ඔබ, ඔබේ ජීවිතය පිනෙන් පුරවා ගත්තා ද? එසේත් නැතිනම් ඔබේ ජීවිතය තුළ ඉතිරි වෙලා තිබුණ පිනත් දුර්වල කොට ගත්තා ද? බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට තිබෙනවා, කාය කර්ම සහ වචී…
තෙරුවන් සරණයි ..! පරලෝක විජය සූත්රය. ’’මහණෙනි, කරුණු සතරකින් යුක්තවු ස්ත්රී තොමෝ මේ ලොව ජය ගැනීම පිණිස පිළිපන්නී වෙයි. ’’කවර සතරකින්ද යත්. මනාකොට කරණ ලද කර්මාන්ත ඇත්තී වෙයි. සංග්රහ කරණ ලද සේවක ජනයා ඇත්තී, ස්වාමියාට හිතවත්ව හැසිරෙයි. ස්වාමියා ගෙන එන ලද්ද ආරක්ෂා කරයි. මහණෙනි, ’’ස්ත්රී තොමෝ කෙසේ නම් මනා කොට කරණ ලද කර්මාන්ත ඇත්තී වේද?…
අපි මේ ගැටලුව විසඳ්රගත යුත්තෙ අභිධර්ම පිටකයේ සහ සූත්ර පිටකයේ මෙන්ම ති්රපිටකය පුරා දක්නට ලැබෙන හේතු නිරුක්ති සහ උදාහරණ කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමෙනුයි. අපේ බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් හත්වැනි වර්ෂයේදී තව්තිසා භවනට වැඩ අභිධර්ම දේශනාව පැවැත්වූවා. ඒ දේශනාවේදී ලෝකයේ තියෙන ධර්මතාවන් ඉතුරුවක් නැතිව දේශනා කළා. සිත පිළිබඳත් සියල්ලම එතනදී දේශනා වුණා. සිත පිළිබඳ සියලුම දේශනා තියෙන්නේ…
ආහාරය, ඖෂධ ප්රත්යවෙක්ෂාවෙන් පරිහරණය කරනවා වගේම කුටිය, නිවසද සිහියෙන් යුතුව පරිහරණය කරන්න කියලා, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා. සුබෝපභෝගී මන්දිරයක ජීවත්වෙන පිංවතා එම මන්දිරය කෙරෙහි ඇතිකරගෙන තිබෙන තෘෂ්ණාවම, පොල්අතු පැලේ ජීවත්වන පිංවතාත් තම පොල් අතු පැළ කෙරෙහි ඇති කරගෙන තිබෙනවාය කියලා. තෘෂ්ණාව හේතුවෙන් මනුෂ්යයා තුළ සකස්වෙන සිතුවිලිවල සංකීර්ණභාවය නිසාම ඉදිවන සුඛෝපභෝගී නිවාස නිසා, නිවස කියන කාරණය…
බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙවි මිනිසුන් ඉදිරියේ සිංහනාද ධම්ම චක්රය පවත්වන්නේ තථාගත ධර්මයන්ගේ බලයෙන්ය කියල බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා. මේ තථාගත බලධර්මයන්ගේ ආශ්චර්යමත්භාවය නුවණින් දකිමින් බුද්ධානුස්සතියෙන් ශක්තිමත් වෙන්න. බුදුරජාණන් වහන්සේ අවිද්යාව දියකිරීමේ මාර්ගය තරණය කළ නිසා, තෘෂ්ණාවෙන් තොර හැසිරීම් ඇති නිසා, අවබෝධ කළ ඥානයෙන් යුතුව ඊට අදාළ ධර්මානුධර්ම හැසිරීමෙන් යුතුව වැඩසිටිය නිසා විඡ්ජාචරණ සම්පන්න වෙනවා. උන්වහන්සේගේ සෑම…
බුදු රජාණන් වහන්සේට සිය අවසන් භවයේදී විපාක දුන් කර්ම ද ඊට හේතු ද මේ ලිපියෙන් දැක්වේ. දශබලධාරී බුදු රජාණන් වහන්සේට ද පූර්වයේ කරන ලද කර්ම 12ක් මෙලොවදී විපාක දුන් බව දිනක් හිමාලයේ අනෝතත්ත විල අසලදී 500ක් භික්ෂූන් හමුවේ වදාළ සේක. පුබ්බ කම්ම පිලෝතික අපදානයට අනුව ඒ මෙසේ ය: 01. සුන්දරී පරිබ්රාජිකාවගේ විහාර ස්ථානයට එන-යන ගමන…
පිංවත ධර්මය සඟවන්න බැහැ. ධර්මය විවෘතව බබලනවා. අවිද්යාව හේතුවෙන් කාම, රූපී, අරූපී භවාත්රයේ යම් සත්වයෙක් ජීවත් වෙනවා නම්, එම සෑම සත්වයෙක්ම ධර්මානුකූල ඵලයක්. අවිද්යා පච්චයා සංඛාරා කියන ධර්මතාවයෙන් උපන් ධර්මයක්. පිංවත ධර්මය තුළමයි ධර්මයේ නිරෝධයත් තිබෙන්නේ. අවිද්යා නිරෝධා සංස්කාර නිරෝධෝ. ගැඹුරු දහමක නොගැඹුරු අරුත, ධර්මයේ ස්වාක්ඛාත ගුණයට නෑදෑකම් කියත්දි, තවමත් අපි ධර්මාවබෝධය උදෙසා කටු සටහන්…
සම්මා සම්බුද්ධ ශාසනය තුළ පැවිදි වන සැවොම පැවිද්ද ලබන්නේ මේ ජීවිතය තුළම නිවන් අවබෝධ කරගැනීමේ අරමුණින් ම නොවේ. එසේ වුව ද පැවිදි භාවයට පත්වන සැවොම මෙලොවදි ලොවිතුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ නිසා සැනසෙනවා. ලෝකයාගේ ලෞකික, අධ්යාත්ම්ක දියුණුව උදෙසා ක්රියාකර තමනුත් සතුටුව අනුනුත් සතුටු කිරීම හොඳ දෙයක්. එහි වරදක් නැහැ. නමුත් අපි බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ධර්ම විනය…
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, නපුරු සතුන් මඟහැර යන්න කියලා. පිංවත් ඔබ සිතන්න. නපුරු බල්ලෙක් සිටිනවා, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනාකරන්නේ නපුරු බල්ලා මඟහැර යන්න කියලා. ඔබ නපුරු බල්ලා ඉදිරියට ගියොත් ඒ බල්ලා ඔබව සපාකන්න පුළුවන්. සමහර විට ඒ නපුරු බල්ලා ඔබව දැකල දුවන්න පුළුවන්. නපුරු බල්ලා ඔබව දැකල දුවන විට ඔබ තුළ නැති ආශ්රවයන් ඇතිවෙනවා. මගේ ශීලය,…
බුදුරජාණන් වහන්සේ සියලු සත්වයන්ගේ යහපත උදෙසා, දුක තුනීකිරීම උදෙසා, දුකෙන් මිදීම උදෙසා ධර්මයෙන් අනුශාසනා කරනවා. පූර්වේනිවාසානුස්සති ඥානයෙන්, චුතූපපාත ඥානයෙන් සත්වයා සංසාරිකව විඳි දුකත්, විඳින දුකත්, අනාගතයට උරුම දුකත් බුදුරජාණන් වහන්සේ තතුසේ දකිනවා. බුදුරජාණන් වහන්සේ යමකුගේ ඇස දකිද්දී, බුදුරජාණන් වහන්සේට එම ඇස පෙනෙන්නේ මහා සාගරයක් වගේ. කන, නාසය, දිව, ශරීරය, මනස පෙනෙන්නේ මහා සාගරයක්සේ. ඇස කෙරෙහි…