මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
ධර්ම සාකච්ඡාවක් අවසානයේදී එක් මැදිවියේ මහත්තයෙක් ප්රකාශ කළේ, තමන්ගේ බිරිඳ හරියට කේන්ති ගන්නවා. තමන් කොපමණ අවවාද කළත් ඇය අහන්නේ නැහැ. බිරිඳ ධර්මයට කැමැති නැහැ. එයාට කේන්ති ගියහම හරියට යක්ෂණියක් වගේ කියලා. ඒ මහත්මයා අසනවා ‘මම මොකද හාමුදුරුවනේ කරන්නේ’ කියලා. ඒ වෙලාවේ භික්ෂුව ඔහුට ප්රකාශ කළේ ‘ඔබම කියනවා, ඔබගේ බිරිඳ යක්ෂණියක් වගේය කියලා. බිරිඳ ඔබට ඔය…
රත්නත්රය ගැන දැනීම මඳ වීමෙන් ද, රත්නත්රය කෙරෙහි සැක ඇති වීමෙන් ද, රත්නත්රය පිළිබඳව දුර්මත ඇති වීමෙන් ද, ලෞකික සරණ ගමනය කිලිටි වේ. කිලිටි වූ සරණ ගමන කුශලය ස්වල්ප ඵල ඇත්තේ ය. සුපරිසුද්ධ සරණාගමන කුශලය මහත් ඵල මහානිසංස වන්නේ ය. ලෝකෝත්තර සරණ ගමනයේ කිලිටි වීමක් නැත්තේ ය. ලෞකික සරණ ගමනයාගේ භේදය (බිඳීම) බුද්ධාගම ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන්…
දන්දීමට අකමැති පිංවතුන් සමාජය තුළ කොතෙක් ජීවත්වෙනවද. ඒ අය දන්නේ නැහැ, පූජාකරන දානය අයිතිවෙන්නේ තමන්ටමය කියලා. මේ ගෞතම බුද්ධ ශාසනයේ ඇසිදිසි දානය පූජාකරගත්තේ කොසොල් රජතුමාගේ බිරිඳ මල්ලිකා බිසවයි. රුපියල් කෝටි ගණනක් වියදම් කර මල්ලිකා දේවිය ඇසිදිසි දානය පූජා කිරීමෙන් අනතුරුව, කොසොල් රජතුමාගේ ‘කාල’ කියන ඇමතිවරයා, මෙම ඇසිදිසි දානය මහා මුදල් නාස්තියක්ය කියලා දුක් වුණා. විවේචනය…
• මේ අංගුලිමාල පිරිත මහානුභාවසම්පන්න පිරිතකි. “මහ පිරිත” කියනුයේද මෙයටය. මෙය ගර්භනීන් සුවපත් කිරීමට ඇති පිරිතක්ම නොවේ. මෙයින් සියළුම උවදුරු දුරු කළ හැකිය. “ඉමඤ්ච පන පරිත්තං න කිඤ්චිපරිස්සයං න මද්දති මහාපරිත්තං නාමෙතං” යනුවෙන් අටුවාවෙහි ඒ බව දක්වා ඇත්තේ ය. සියලුම රෝගවලටත් ඇස්වහ කටවහ දෝෂයටත් මෙයින් බොහෝ ගුණ ලැබිය හැකි වනු ඇත. පැන්වලට, තෙල්වලට, නූල්වලට පිරිත්…
සුඛිනෝ වත අරහන්තෝ ඉපදෙමින් මැරෙමින් යන සසර ගමනක යාමට මේ ලෝකයේ උපදින සත්වයාට සිදු වේ. එහෙත් මේ සංසාර ගමන කෙළවර කොට, උතුම් වූ අමා නිවන අවබෝධ කර ගැනීමට හැකි පුණ්යවන්තයන් මේ ලෝකයේ පහළ වේ. ඒ පුණ්යවන්තයන් තමන්ගේ දෙමව්පියන්, සහෝදර සහෝදරියන් නෑ හිත මිතුරන් අත්හරී. තමාට හිමි වතු පිටි, ගේ දොර, ඉඩකඩම් ඇතුළු සියලු වස්තූන් ද…
ආදරයෙන් රැස් කොට ආරක්ෂා කරගෙන සිටින ධනයෙන් හා පුත්ර භාර්ය්යාදි පුද්ගලයන්ගෙන් ද වෙන් වීම ප්රිය විප්රයෝග දුක්ඛය යි. ධනය වනාහි වියදම් වීමෙන් ද සොරුන් විසින් රජුන් විසින් පැහැර ගැනීමෙන් ද ගිනි දිය ආදියට අසුවීමෙන් ද හිමියාගෙන් වෙන් වෙන දෙයකි. හිමියා වෙත යම් ධනයක් ඉතිරි වුව ද මරණයට පැමිණීමෙන් ඔහු එයින් ඒකාන්තයෙන් වෙන් වන්නේය. පුත්ර කලාත්රාදි…
*දානය* සාංඝික දානය, පෞද්ගලික දානය යි දෙවැදෑරුම් වේ. එක් පුද්ගලයකුට හෝ පුද්ගලයන් බොහෝ ගණනකට වෙන් වෙන් වශයෙන් හෝ දීම පෞද්ගලික දානය ය. මෙය අසවල් හාමුදුරුවන්ටය මෙය අසවල් හාමුදුරුවන්ටය කියා වෙන් කිරීමක් නැති ව තථාගතයන් වහන්සේගේ ශ්රාවක සංඝයා හට දීම සාංඝික දානය ය. *සාංඝික දාන සත* 1.එක් පසෙකින් භික්ෂු සංඝයා ද එක් පසෙකින් භික්ෂුණී සංඝයා ද…
බෞද්ධයකු වශයෙන් යම් කෙනෙක් විවාහ ජීවිතයකට ඇතුළත් වනවාය යනු ගිහි ජීවිතයක ඉතාමත්ම වැදගත් තීරණයක් ගැනීම ලෙසයි අප කල්පනා කරනු ලබන්නේ. බුදුසමය එහිදී මූලික කරුණු හතරක් ගැඹුරින් අවධානය යොමුකළ යුතු බවට යෝජනා කරනු ලබයි. සමශ්රද්ධා, සමසීල, සමත්යාග, සම ප්රඥා යන කාරණා හතර කෙරෙහි ගැඹුරු අවධානයක් යොමුකිරීම, විවාහ අපේක්ෂිතයකු විසින් සිදුකළ යුතු බව බුදුසමය අවධාරණය කරනු ලබයි….
පින්වත, සිංහල අලුත් අවුරුද්ද සතුටෙන් සැමරුවා ද? පින්වත, භික්ෂුවට නම් ඉතින් මොන අවුරුදු ද? නෑදෑයොත් නැහැ, හිතමිතුරොත් නැහැ, ගෙවල් දොරවලුත් නැහැ, සල්ලිත් නැහැ. පින්වත, මේ මොනවා නැති වුණත්, භික්ෂුව ළඟ සතුට, ප්රීතිය, පස්සද්ධිය නම් දොරේ ගලා යන්න තිබෙනවා. පින්වත, ඒත් එම සතුට, ප්රීතිය, පස්සද්ධිය භික්ෂුව සතුටින් පිළිගන්නේ නැහැ. පින්වත, සතුට, සතුටින් පිළිගත්තොත්, දුක කොහෙන් හෝ…
බුද්ධානුස්සතිය. වේරඤ්ජ බමුණා, බුදුරජාණන් වහන්සේව හමුවෙලා චෝදනාවක් කරනවා ‘භවත් ගෞතමයන් වූ ඔබ, මහලු වූ බමුණන්ට වඳින්නේ නැහැ. පෙරගමන් කරන්නේ නැහැ. ආසන පනවන්නේ නැහැ. අසුනින් නැගිට ගරු කරන්නේ නැහැ’ ය කියලා. ඒ අවස්ථාවේදී බුදුරජාණන්වහන්සේ වේරඤ්ජ බමුණාට දේශනා කරනවා ‘බමුණ මම යම් පුද්ගලයකුට වඳිම්ද, නැගිට පෙරගමන් කරම්ද, අසුන් පවරම්ද එබඳු පුද්ගලයෙක් දෙවියන් සහිත මරුන්, බඹුන්, මනුෂ්යයන් සහිත…