මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
කාලය නැවතිලා තිබෙන්නේ. ඉර, හඳ, තාරකා දුවන පස්සේ, මනුෂ්යයා අතීත, අනාගත, වර්තමාන වශයෙන් බෙදාගෙන දුවනවා. නමුත් රහතන් වහන්සේ නැවතිලයි සිටින්නේ. ඒ නිසා උන්වහන්සේට මේ වේගය හොඳින් දැනෙනවා. දුවන ලෝකය තුළ නොදුවන චරිතයක් බවට රහතන් වහන්සේ පත්වෙන්නේ එහෙමයි. රූපය කෙරෙහි ඇති තෘෂ්ණාවයි අපිව මේ දිවීමේ තරගයට ඇද දමන්නේ. අවිද්යාව කියන ජවය, හඹායැමේ ශක්තිය අපට ලබාදෙනවා. දැන්…
මා විසින් මෙසේ අසන ලදී. එක් සමයක භාග්යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ බරණැස ඉසිපතන මිගදායෙහි වැඩ වසන සේක. එකල්හී භාග්යවතුන් වහන්සේ ‘පින්වත් මහණෙනි’යි කියා පස්වග භික්ෂූන් වහන්සේලා අමතා වදාළ සේක. පින්වතාණන් වහන්සැයි කියා ඒ භික්ෂූන් වහන්සේලා භාග්යවතුන් වහන්සේට පිළිවදන් දුන්නාහුය. එවිට භාග්යවතුන් වහන්සේ මෙම අනාත්ම ලක්ෂණ දේශනාව වදාළ සේක. පින්වත් මහණෙනි, රූපය අනාත්මයි. ඉදින් පින්වත් මහණෙනි, මේ…
තත්ථ කතමං නාමරූප පච්චයා සළායතනං? චක්ඛායතනං, සෝතායතනං, ඝාණායතනං, ජිව්හායතනං, කායාතනං, මනායතනං ඉදං වුච්චති නාම රූප පච්චයා සළායතනං යනුවෙන් විභංගලාළියෙහි චක්ඛායතනය, සෝතායතනය, ඝාණායතනය, ජිව්හායතනය, කායාතනය හා මනායතනය යනාදිය නාමරූපයන් නිසා හට ගන්නා වූ ආයතන ලෙස විභංග පාළියෙහි දක්වන ලදි. එහි චක්ෂුර්විඥානය යි කියනු ලබන රූප දක්නා සිතට උත්පත්තිස්ථානය වූ ඇසෙහි පිහිටි ඔපයට චක්ඛායතනයයි. ශ්රෝත්රවිඥානය යි කියනු…
පිංවත පින්බර වෙසක් සතිය උදාවෙලා. කුටියේ ජනෙල් කවුළුවෙන් ආකාසය දිහා බලත්දි, වෙසක් සඳවතිය තකහනියේ සූදානම් වෙනවා, උතුම් තෙමඟුල සිදු වූ වෙසක් පුරපසළොස්වක දවසේ ප්රභාෂ්වරව කැළුම් දිදී, නවයොවුන් වියේ ආශ්වාදයෙන් ආකාසයේ පායන්න. පිංවත සියලු සංස්කාරයෝ අනිත්ය වුවත්, වෙසක් සඳවතිය තාමත් අතීතයේ වගේමයි. ඇය තාමත් වෙනස් වෙලා නැහැ. ඇය අතීතයේ වගේ ම ප්රභාෂ්වරව පායලා උතුම් තෙමඟුලේ පණිවිඩය…
පිංවත පංච නීවරණයන්ගෙන් වැසී ගිය ඔබේ සතිය සිහිය සප්ත බොජ්ඣංගයන්ගෙන් අවදිකොට ගන්න. පිංවත මේ ඔබේ ම සංස්කාර ලෝකයයි. පිංවත මේ ඔබ ම අසිහියෙන් පටිච්චසමුප්පන්නව තනාගත් සංස්කාර ලෝකයයි. පිංවත මේ ඔබ ම යළි යළිත් අසිහියෙන් ම ජීවත් කරවන සංස්කාර ලෝකයයි. අවිද්යාවේ මුදුන් මුලෙන් උනන සංස්කාර ඕජාවෝ, විඤ්ඤාණය වාජීකරණයකොට පංච උපාදානස්කන්ධ දුකට පණ දෙන සංස්කාර ලෝකයයි. පිංවත්…
වර්තමානයේ ඔබට ඇසෙන දකින දේවල් තුළ සංසාරයේ බිය වසා දමලයි තිබෙන්නේ. ඕනෑම මනුෂ්යයෙක් මියගියහම නැවත උපදින්නේ දිව්යලෝකයේමයි, මනුෂ්යයන් අතරමයි කියන දැක්ම සමාජයේ මුල් බැසගෙන තිබෙන්නේ. එසේත් නැතිනම් සුදු ඇඳුමක් ඇඳගෙන තම මියගිය ඥාතියාව සිහිනෙන් දැක්කාය කියන දවල් හෝ රාත්රී සිහිනයකට මේ උතුම් හේතුඵල ධර්මයේ අර්ථය හීනකොට තිබෙනවා. අවමංගල්ය නිවස ඉදිරිපිට එල්ලා ඇති ‘නිවන් සැප ලැබේවා’…
ධර්ම දේශනාවක් අවසානයේදී පිංවත් තරුණයෙක් ප්රශ්නයක් විමසුවා. “හාමුදුරුවන් කියනවා මේ මේසයත් අනිත්යයි, මේ මල් පෝච්චියත් අනිත්යයි, මේ කෝප්පයත් අනිත්යයි, මමත් අනිත්යයි, ඔක්කොම අනිත්යයි…. මෙහෙම හිතලා අපි කොහොමද ජීවත්වෙන්නේ ” කියලා. මේ මහත්තයා යම් කිසි ආවේගයකින් මේ ප්රශ්නය ඇසුවේ. ඒ මහත්තයා තුළ මේ උතුම් අනිත්ය ධර්මය කෙරෙහි යම් හාස්යයක් ඇතිවෙලා තිබුණා. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, මම…
කාම මිථ්යාචාරය යනු කාමයෙහි වරදවා හැසිරීම ය. නොහොත් ලෝක චාරිත්රයට අනුකූල නො වන පරිදි කාමයෙහි හැසිරීම ය. සැමියකු විසින් හෝ මා පිය සහෝදරාදීන් විසින් හෝ ආරක්ෂා කරන්නා වූ ස්ත්රියක හා බලයෙන් හෝ සතුටු කරවා ගැනීමෙන් හෝ කාමයෙහි වරදවා හැසිරීමෙන් පුරුෂයනට කාමමිථ්යාචාර පාපය වේ. තමන් රක්ෂා කරන්නා වූ පුරුෂයකු සිටිය දී පරපුරුෂයන් හා කාමයෙහි හැසිරීමෙන් ස්ත්රීන්ට…
ධර්ම සාකච්ඡාවක් වෙලාවේදී මහත්මයෙක් ප්රශ්නයක් විමසුවා හාමුදුරුවනේ මැරෙන මොහොතේ කුමක්ද වෙන්නේ කියලා. මැරෙන මොහොතේ වෙන දෙය කවුරුද තීරණය කරන්නේ කියලා. මැරෙන මොහොතේ වෙන්නේ මොකක්ද කියන කාරණය අපිට ධර්මානුකූලව හොඳට පැහැදිලියි. අපි කවුරුන් හෝ මියයන මොහොතේ අවසාන චුති සිත ඇතිවෙන විට චුති සිත කියන්නේ මේ රූපය උපයොගීකරගෙන සකස්වෙන අවසාන පංච උපාදානස්කන්ධයට. චුතිසිත සකස්වෙන්නේ මනෝවිඤ්ඤාණයක් හැටියට. කුමක්…
වර්තමාන සමාජයේ සමහරක් පිංවතුන්ලා අනුන්ගේ, නැතිනම් ලෝකයේ දුර්වලතාවයන් දැකලා ඒවාට ගැටිල තමාගේ ඉන්ද්රීය ධර්මයන් දුර්වල කරගන්නවා. ඔබ සෑම මොහොතකම ප්රාර්ථනා කරන්න ඕනේ අනුනගේ දුර්වලතාවයන්ම මට දකින්ට ලැබේවා. අනුනගේ විවේචනයන්ම මට ලැබේවා කියලා. කුමක් නිසාද? ලෝකය අවබෝධ කරගැනීම උදෙසා, ඒවාට ඔරොත්තු දෙන ස්වභාවයට පත්වෙලා චිත්තානුපස්සනාව ශක්තිමත් කරගැනීම උදෙසා. අංගුලිමාල තරුණයා මනුෂ්ය ඝාතන 999ක් සිදුකරල පණ අදිමින්,…