මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
“නිරෝධස්ස නිස්සරණට්ඨො විවේකට්ඨො අසංඛතට්ඨො අමතට්ඨො” යනුවෙන් පටිසම්භිදා මග්ග පාළියෙහි දක්වන ලද සතරක් වූ නිරෝධ ස්වභාවයන්ගේ, නිරෝධ ලක්ෂණයන්ගේ වශයෙන් ද මේ දුඃඛ නිරෝධාර්ය්ය සත්යය දත යුතුය. නිස්සරණට්ඨය, විවේකට්ඨය, අසංඛතට්ඨය, අමතට්ඨය යන මොවුහු නිරෝධාර්ය සත්යයාගේ චතුර්විධ ස්වභාවයෝ ය. නිස්සරණට්ඨය එහි “නිස්සරණට්ඨය” යනු ක්ලේශයන් කෙරෙන් හා දුඃඛයන් කෙරෙන් මිදුන බව ය. ක්ලේශයන්ගේ ස්කන්ධයන්ගේ නිරෝධය වූ නිර්වාණය නො ලැබුවා…
සුන්දර චීවර මාසය අපෙන් ඈත්වෙලා ගියේ, අමතක කළ නොහැකි ගොඩාක් පාඩම් අපිට කියලදීලා. පිනෙන් පිරුණු සුන්දර කඨින පිංකමකට පුළුවන් නම්, එම පිංකම මුල්කොටගත් සංස්කාරයන්ට පුළුවන් නම්, කල්ප ගණනාවක දිව්ය සැපයන් අපට ලබාදෙන්න, ඒ සුන්දර කඨින වස්ත්රයම, චීවර ප්රත්යවෙක්ෂාවෙන් තොරව අපි පරිහරණය කළොත්, කල්ප ගණනාවක්ම දුක් විඳීමට අවශ්ය අකුසල්ද විවෘතවම අපේ ජීවිත ඉදිරියේ තිබෙනවා. මෙය සටහන්…
පින්වත, උතුම් සම්මා දිට්ඨිය හඳුනන මනුෂ්ය ජීවිතයක් කියන්නේ, මොනතරම් නම් වටිනා දෙයක් ද? එවන් මනුෂ්ය ජීවිතයකට පුළුවන් පටිච්චසමුප්පන්නව දෙවියෙක්, බ්රහ්මයෙක් වන්න. ඒ වගේමයි, සම්මා දිට්ඨිය දන්න මනුෂ්යයෙකුට පුළුවන් උතුම් අරිහත්ඵල අවබෝධය සාක්ෂාත් කොට ගන්න. පින්වත, මනුෂ්ය අපි මොනතරම් නම් පුණ්යවන්ත ද? පින්වත, මෙවන් පුණ්යවන්ත මනුෂ්ය ජීවිතයකට සිය දිවි නසා ගන්න සිතුවිල්ලක් ඇති වුණොත්, එය මොනතරම්…
පින සහ පව මෙන්ම නොහඳුනන ලෝකය තුළ පිංවත් ඔබ, පින සහ පව හඳුනා ගන්නේ ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ නිසාමයි. පිංවත් ඔබේ සුන්දර ජීවිතය පිනේ ඵලයක්. ඒ කියන්නෙ පෙර ජීවිතයේ දානයේ, ශීලයේ, මෛත්රියේ ඵලයක්. එම නිසා පිංවත් ඔබ පිනෙන්මයි, ඔබේ ජීවිතය පෝෂණය කොටගත යුත්තේ. පවුඩර්, සුවඳ විලවුන්, මෝස්තර වැනි කෘති්රම පොහොරවලින් නොවේ. පිංවත් ඔබ අසිහියෙන් ඔබේ පිංවත්…
භික්ෂුව ගම්මානයක වැඩ සිටිනකොට, එම ගමේ එක් කණ්ඩායමක් කිසි ම දිනක පිණ්ඩපාත මඩුවට පිණ්ඩපාතය ගෙනාවේ නැහැ. ඒ ගැන ගමේ කැපකරුගෙන් විමසනකොට ඒ මහත්තයා කියනවා, “හාමුදුරුවෝ ගමේ කුලයෙන් අඩු අයගේ පිණ්ඩපාතය පිළිගන්න නිසා ඒ අය පිණ්ඩපාතය පූජා කරන්නේ නැහැ” කියලා. මේ කණ්ඩායමට කුලයෙන් උසස් අය කියලයි කියන්නේ. මේ කණ්ඩායම ගමේ පන්සලට දානෙ පූජා කරන්නෙත් නැහැ. ගමෙන්…
භික්ෂුවක් එක්තරා කැළෑබද ආරණ්යයක වැඩ සිටියදී, සමාධියෙන් පසුවන විට විඤ්ඤාණ ධාතුවේ ප්රවේගකාරී බව පිංවත් ඔබට මැනවින් අවබෝධ කරගැනීමට හැකි ධර්මතාවයක් දර්ශනය වුණා. ඒ තමයි ඕපපාතිකව උපත ලබන යක්ෂයකුගේ ඉපදීම, එසේත් නැතිනම් පහළවීම. පිංවත් ඔබ මවකට දරුවෙක් බිහිවන හැටි, තිරිසන් සතෙක් විසින් පැටවෙක් බිහිකරන සැටි. කිකිළියෙක් බිත්තර දමන හැටි දන්නවා. නමුත් මේ ජීවිතය සකස්වීම සඳහා මුල්…
අද අසිරිමත් වෙසක් පසළොස්වක පොහොය දවස, මේ ලෝක ධාතුවට ශ්රේෂ්ඨතම උත්තමයෙක් ඉපදුණු දවස, බියෙන් තැතිගත් සත්වයන්ට මිථ්යාදෘෂ්ටියේ දුකෙන් තැතිගත් සත්ත්වයන්ට බියෙන් මිදෙන්නට දුකෙන් මිදෙන්නට උතුම් ධර්ම මාර්ගය දේශනා කොට වදාළ දවස. මේ ලෝකධාතුවට ශ්රේෂ්ඨම උත්තමයෙක් බිහිකරන්නට හේතු වූ සියලූම සංස්කාර ධර්මයන් අනිත්යයි, දුක්ඛයි, අනාත්මයි කියලා තම පිරිනිවීමත් උතුම් මංගල්යයක් බවටම පත්කොටගත් දවස. ලොව්තුරා බුදුරජාණන්වහන්සේගේ උතුම්…
එක් දිනක් දසබලධාරී බුදුරජාණන් වහන්සේ සැරියුත් මුගලන් අග්ර ශ්රාවක දෙනම ප්රධාන පන්සියයක් පමණ මහරහතුන් පිරිවරාගෙන තව්තිසා දෙව්ලොවට වැඩම කරන සේක්, මහාමේරු පර්වතය මුදුනෙහි නන්දෝපනන්ද නාග රජුගේ නාග විමානයට ඉහළින් වැඩි සේක . මෙය දුටු නා රජු,,, “මේ මුඩු මහණුන් කිසිම බියක් සැකක් නැතිව මාගේ විමානයට උඩින් ගමන් ගන්නා සැටියක මහතක්. මොවුන්ට මගේ තරම පෙන්වමි.සියලු දෙනාම…
තෙරුවන් සරණයි …! අමිතෝදන ශාක්ය රජුගේ පුත් අනුරුද්ධ මහරතන් වහන්සේ දිනක් භික්ෂූන් වහන්සේ සියයක් සමඟ කිඹුල්වත්පුරයේ නුගආරාමයකට වැඩියහ. මේ බව දැනගත් උන්වහන්සේගේ නෑ සමූහයා නිරතව පැමිණ නිතරම සුවදුක් විචාරති. බොහෝ නෑයෝ පැමිණිය ද සිය නැඟණිය වූ රෝහිණී කුමාරිය නොපැමිනීම උන්වහන්සේට ප්රශ්නයක් විය. එහිදී නැගෙන පැවසුවේ රෝහිණී කුමාරියට දද රෝගයක් හටගෙන ඇති නිසා ඇය නිවසින් පිටතට…
බුදුදහම තරම් මිනිස් සිත පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ ආගමික දර්ශනයක් ලොව ආගම් ඉතිහාසයේ දක්නට නොලැබේ. සමස්ත බුද්ධ දේශනාව ම සිත පදනම් කොට කරන ලද ඉගැන්වීමක් හෙයින් බුදුදහම මනෝ විද්යාත්මක ඉගැන්වීම් සමුදායක් වශයෙන් සැලකීම වඩාත් ම උචිතය. ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ විමුක්ති පරමාර්ථයේ දී උන්වහන්සේගේ අවධානයට යොමු වූයේ බඹයක් තරම් වූ ශරීරයක් දරමින් ඒ තුළ ක්රියාත්මක වන…