මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
මෙය සටහන් කරන භික්ෂුව හෙටත් උදෑසන පාත්රය රැගෙන ගමට පිණ්ඩපාතය වඩිනු ඇත. එහිදී පාත්රයට බත් ටිකකුයි පොල් සම්බෝල ස්වල්පයකුයි ලැබුණොත් ඇති. එය භික්ෂුවට හොඳටම ප්රමාණවත් පහුවදා උදෑසන දක්වාම. එය භික්ෂුව දකින්නේ බත් හෝ පොල් සම්බෝල හැටියට නොවේ. කය පවත්වා ගැනීමට ලැබුණු පිළිකුල සහිතවූ ආහාරයක් ලෙසය. මස්, මාළු, බත්, පරිප්පු, පොලොස්…. මේවා මුලාවූ ලෝකයාට බඩ පිරෙන්න…
දිනක් බුදු පිළිම නෙළීම පිළිබඳ ව කොසොල් රජු බුදුන් වහන්සේගෙන් මෙසේ විමසනවා. යේ ජීව ලොකේ පටිමා කරෙයිය කිමානි සංඝං ලහෙතෙ මුනින්ද පුජ්ජාමි තං සාධු – වදෙහි මයිහං ඉදම්බ රූපී කොසගෙ භූමි පාලෙයි (යම් මිනිසෙක් ලෝකයේ පිළිමයක් නෙළන්නේ ද එයින් ලැබෙන ආනිසංස කවරේ ද?) එම පැනයම ආනන්ද හිමියන් බුදුන් වහන්සේගෙන් මෙසේ විමසනවා. “මුනින්ද රාජේන සුදෙසියෙත ධම්මේන…
දැන් බුදුන් වහන්සේ අප ඉදිරියේ නැති බැවින් උන් වහන්සේට කරන්නා වූ ගෞරවය හා පූජාව දාගැබ් මහබෝ පෙති පිළිම ආදී පූජනීය වස්තු කෙරෙහි පැවැත්විය යුතු ය. ඒ පූජනීය වස්තූන්ට සෑම කල්හි ම ගෞරව කළ යුතු ය. විහාර ගෙයකට, බෝ රුකක් සමීපයට, දාගැබක් සමීපයට යන කල්හි රජකු ඉදිරියට යන්නාක් මෙන් ගෞරවයෙන් යා යුතුය. කුඩ ඉස ලා, හිස්…
පින්වත, කල්යාණමිත්ර ආශ්රය දුර්වල වෙලා, උතුම් සද්ධර්මය නුවණින් මෙනෙහි කිරීමේ ශක්තිය වඳ බහින කොට, එම අසරණ ජීවිතවල උපදින්නේ උතුම් ශ්රී සද්ධර්මය විකෘති කිරීමේ අසත්පුරුෂ ආශාවයි. පින්වත, භික්ෂුව වැඩිහිටි ගෞරවනීය ස්වාමීන් වහන්සේ නමකගෙන් ආරංචි වුණා, විදේශීය රටක දී ශාසන විරෝධී නව නිකායක් අදාළ රට තුළ දී ලියාපදිංචි කොට ගත්තාය කියලා. පින්වත, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට වදාළ…
සම්මා සම්බුද්ධ ශාසනයෙහි සුවිශේෂී වූ සිද්ධීන් රැසක් සිදුවුණා වූ උතුම් පූජනීය දිනයක් වශයෙන් නවම් පුණු පොහෝ දින හඳුන්වන්නට හැකිය. ධර්ම සේනාධිපති සාරිපුත්ත මහ රහතන් වහන්සේ හා මහාර්ධිලාභී මුගලන් මහ රහතන් වහන්සේ යන රහතන් වහන්සේලා අග්ර ශ්රාවක තනතුරු ලැබුයේ නවම් පුනු පොහෝ දිනකදීය. රජගහ නුවර වේළුවනාරාම පුණ්ය භූමිය මුල් කරගෙන බුද්ධ ශාසනයෙහි ප්රථම මහා සංඝසන්නිපාතයත් සිදු…
බත් පත දෑතට ගත් විට, පළමුව සිහියට නැගෙන්නේ, ලොව වැඩ සිටින්නා වූ සියලු පූජනීය අප ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ හා දස සිල් මෑණිවරුන් වහන්සේලාගේ කුසගිනි සන්සිඳී ඇත් ඇද්දැයි කියාය. උතුම් සීවලී මහරහතාණන් වහන්සේ මේ උතුම් ගෞතම බුදු සසුන තුළ සිව්පසය ලාභීන්ගෙන් අග්ර වූහ. එය සත්යයකි. ඒ සත්යයානුභාව බලයෙන්, සියලු පූජනීය ස්වාමීන් වහන්සේලාට හා දස සිල් මෑණිවරුන් වහන්සේලාට…
සම්මා දිට්ඨි සූත්රය ධර්ම සේනාධිපති සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද සූත්රයකි. දිනක් භාග්යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර ජේතවනාරාමයේ වැඩ වසන සමයේ සැරියුත් හිමියෝ තමන් සමඟින් සිටි ස්වාමින් වහන්සේගෙන් මෙසේ විමසීමක් කළහ. ඇවැත්නි සම්මා දිට්ඨිය, සම්මා දිට්ඨිය යනුවෙන් පවසනවා. කොපමණකින් නම් සම්මා දිට්ඨිකයෙක් වෙනවාද? ඔහුගේ ධර්මය පිළිබඳ දෘෂ්ඨිය සෘජු වූයේවේද, ධර්මයෙහි කරුණු දැන පැහැදුණේ වේද, මේ…
අජාසත්ත රජතුමා එක්තරා සඳ ඇති රාත්රියක තමන්ගේ ඇමැති මණ්ඩලය කැඳවල විමසීමක් කරනවා මේ සඳපායාලා තිබෙන සුන්දර රාත්රියේ මට සුන්දර ධර්මයක් ඇසීමට ඇත්නම් එය විශාල සහනයක් කියලා. ඇමැතිවරුන් තම තමන් ගරු කරන ශාස්තෘවරුන්ගේ නම් කියනවා. එක ඇමැතිවරයෙක් කියනවා නිඝන්ඨනාථපුත්ත අහවල් තැන වැඩ සිටිනවා අපි එතනට යමු කියළා. තව ඇමැතිවරයෙක් කියනවා සංජය බෙල්ලට්ඨපුත්ත අහවල් තැන වැඩසිටිනවා අපි…
භික්ෂුව මුණගැසෙන්නට පැමිණි මැදිවියේ මහත්මයෙක් ප්රකාශ කළේ, ස්වාමීන් වහන්ස, මගේ නෝනාගේ කන්දොස්කිරියාව අහලා මට දැන් ජීවිතයත් එපා වෙලාය තිබෙන්නේ කියලා. මගේ නෝනා කිසිම දෙයකින් සෑහීමකට පත්වෙන්නේ නැහැ. නොසෑහීම ජීවිතය කොටගත් නෝනා මහත්මියක්ය කියලා. මම වෙළඳපොළට ගිහිල්ලා වටිනාම, හොඳම ඇඳුමක් පැළඳුමක්, ආහාරයක්, ගෘහ උපකරණයක් ගෙනත් දුන්නත්, ඒක අතට අරගෙන අසන්නේ අපෝ මීට වඩා හොඳ එකක් තිබුණේ…
මහාකච්චාන මහරහතන් වහන්සේ තවත් රහතන් වහන්සේ සත් නමක් හා උජ්ජේනි නුවරට වඩනා සේක්, ‘තේලප්පනාළි’ නම් නියම් ගමකට පිඬු සිඟා වැඩි සේක. එගම සිටු දූවරු දෙදෙනෙක් වූහ. එකියක් පිරිහුණු සිටු පවුලක උපත ලබා මා පියන්ගේ ඇවෑමෙන් පසු කිරි මවකගේ උපකාරයෙන් ජිවත් වන දිළිඳු තරුණියකි. ඇගේ ශරිරය හොදින් වැඩි තිබිණ. ඇගේ හිසකේ අන්යයන්ගේ හිසකේ වලට වඩා දික්…