මාගේ උත්සහය එක් සිතක් හෝ තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළ සඳහම් සිසිලෙන් සුවපත් කිරීමටයී
අතීතයේ, වර්තමානයේ, ඔබ දැක්කා වූ, ඇසුණා වූ, දැනුණා වූ සෑම ඵස්සයක්ම අනිත්යනම්, අනිත්ය වී ගියා නම්, පිංවත් ඔබ ඔබේ ඇසෙන්, ඔබේ කනෙන්, ඔබේ දිවෙන්, නාසයෙන්, ශරීරයෙන්, මනසින් ‘මට අනාගතයේදී මෙවැනි දේ දකින්නට ලැබේවා, අසන්නට ලැබේවා, මට අනාගතයේ මෙවැනි මටසිලුටු දැනීම් ලැබේවා’ කියලා ඔබ යම් බලාපොරොත්තුවක් ඇතිකර ගතහොත්, එම බලාපොරොත්තුව නිත්ය වේද, අනිත්ය වෙයිද? අතීතයේ, වර්තමානයේ…
පවුලේ සාමාජිකයෙක් මිය ගියාහම සත්දවසේ, තුන්මාසේ, අවුරුද්දේ මේ ආදී වශයෙන් ධර්ම දේශනා සාංඝික දානමය පිංකම් සිදුකිරීම සමාජයේ පවතින චාරිත්රයක්. වර්තමානයේ මෙම චාරිත්රයේ ගුණාත්මක බව පිරිහීම මෙලොව පරලොව සැමදෙනාගේම අවාසනාවක්. අප හිතමු ගෙදර ස්වාමි පුරුෂයා මැරිල ගිහින් ප්රේතයෙක් වෙලා ඉපදුනාය කියලා. ඇයි ඔහු ප්රේතයෙක් වෙලා ඉපදුනේ. මැරෙන මොහොතේ ඔහුගේ බිරිඳ දරුවන් ගේදොර ඉඩකඩම් කෙරෙහි තණ්හාව ඇතිවුණ…
වස්සාන සමයේ කැපකරු දායක පිරිස වෙතින් සිව් පසයෙන් උපස්ථාන ලබන භික්ෂූන් වහන්සේ සසර දුකෙන් වියුක්ත වීමට වෙනදාටත් වඩා තෙළෙස් ධූතාංග පුරන තවත් පොහොය දිනයක් උදා වන්නේ බිනර මහේ පුර පසළොස්වකයි. බමුණු සමාජයෙන් පීඩනයට අසුවී අසරණවූ වනිතාවගේ ආධ්යාත්මයේ අඳුරු දොරගුළු විවර කරවා අරුණැල්ලක් උදා කරවීමට මෙම උත්තරීතර පොහොය දිනය සමත් විය. මේ සඳහා ඇප කැප වූ…
එක් මහත්මයෙක් භික්ෂුවගෙන් ප්රශ්නයක් විමසුවා. ස්වාමීන් වහන්ස, දිව්යතලවල, දීර්ඝ ආයුෂ විඳින අරහත් භාවයට පත්වුණ දෙවියන් සිටිනවාද කියලා. දිව්යඵලවලදී යම් දෙවිකෙනෙක් දිව්යාංගනාවක්, චතුරාය්යසත්ය ධර්මයන් අවබෝධකොට රහතන් වහන්සේ නමක් බවට පත්වුනොත්, එම දිව්ය රහතන් වහන්සේ නමක් බවට පත්වුනොත්, එම දිව්ය රහතන් වහන්සේට පැවිදි උපසම්පදාව ලැබීමට දිව්යතල වලදී හැකියාවක් නොමැති නිසා අරහත්භාවය අවබෝධකොට දින හතක් ඇතුලත දිව්යතලයකදීම පිරිනිවීමට…
සම්මා දිට්ඨියට අදාළ ප්රධානම කාරණයන් වන්නේ.. 1. තෙරුවන් කෙරෙහි ශ්රද්ධාව. 2. මරණින් පසූ හේතුඵල ධර්මයන් අනුව නැවත ඉපදීම පිළිබඳ විශ්වාසය. 3. කර්මය – කර්ම ඵල විශ්වාසය. 4. දන්දීමේ, සිල් රැකීමේ ආනිශංස පිළිබඳ විශ්වාසය. 5. අම්මා, තාත්තාගේ ගුණයන් කෙරෙහි විශ්වාසය. 6. ඕපපාතිකව සත්ත්වයන් උපදිනවාය කියන විශ්වාසය. 7. අතීතයේ අධිගමලාභී උත්තමයින් වැඩ සිටියාය කියන විශ්වාසය. තෙරුවන් කෙරෙහි…
“මිදි තිත්තයි” කියූ නරියාගේ කතාව නොදන්නා කෙනෙකු නැත. තමන්ට ලබා ගත නොහැකි දෙයක අගය වටිනාකම හෑල්ලු කිරීමක් සිදුවන්නේ නම්, එවැනි අවස්ථා සදහා මෙය බහුලව භාවිතා කරයි. පිහිනීමට නොදන්නා කෙනෙක් ගං ඉවුරේ සිට , ගගට බැස පිහිනන අයටත්, ගග දිය පිළිබදවත් පිටතින් බලා නිගමනයන්ට එළඹිය හැක. අප ඇසුරු නොකොට, ඇතැම් විට වචනයක්වත් කතා නොකරන අයගේ යම්…
සංඝානුස්සතිය – 4. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, සතර මහා ධාතුව නිරතුරුවම කිපීමට, කැඩීමට, බිඳීමට, විසිරයැමට ලක්වෙනවාය කියලා. අග්ගඤ්ඤ සූත්රයට අනුව ලෝකය අලුතින් සකස්වීමේදී, මධුර රසයෙන් යුත්, සුගන්ධවත් යෝගට් එකක් බඳුවූ මහ පොළොව, වර්තමානයේ මොන තරම් නම් සංකීර්ණ ගොරහැඩි මහ පොළොවක් බවට පත්වී තිබෙනවාද? මෙය සතර මහා ධාතුවේ සැබෑම වෙනස්වීමේ ස්වභාවයයි. අතීතයේ ආභස්සර බ්රහ්ම ලෝකයෙන් ආලෝක…
පින්වත, පංච උපාදානස්කන්ධ ලෝකය පටිච්චසමුප්පන්නව භව පච්චයා ජාති ඔස්සේ සක්රීය වෙන්නේ කුසල් සහ අකුසල් සංස්කාරයන්ගේ කිරි ගහට ඇන්නා වගේ විශ්වසනීය ක්රියාත්මකභාවය නිසාම යි. ඒ නිසා ම ජයග්රහණය සහ පරාජය අපි හැමෝගේම ජීවිතවලට පොදු ධර්මතාවයක් වෙනවා. අපි හැමෝම ජයග්රහණයන්ට පුදුමාකාර කැමැත්තක් දැක්වුවත්, පරාජයන්ට අපි දක්වන්නේ පුදුමාකාර අකමැත්තක්. අපි ලබන පරාජයන්ට අපි අකැමැත්තක් දැක්වුවත්, ඊට පටිච්චසමුප්පන්නව හේතුවෙන…
පිංවත් ඔබ ආහාරයක් නොලැබී යාම විදර්ශනා නුවණින් දකින්න දක්ෂවුණොත් ඒ ලබන විදර්ශනා නුවණ නිසාම කුසගින්න ඔබෙන් පලා යනවා. භික්ෂුව දිනක් උදේ පිණ්ඩපාතයට අදාළ නිවසට වඩිනවිට දැඩි සුළඟක් සමග ධාරානිපාත වර්ෂාවක් ඇද හැලුනා. ටික දුරක් වඩිනවිට කුඩය ඔසවාගෙන යන්න බැරිතරමටම සුළඟ වැඩිවුණා. මුළු සිරුරත්, පාත්රයත් හොඳටම තෙතබරිත වෙලා. වැස්සේ අඩුවක් නැහැ. භික්ෂුව තීරණය කළා මෙහෙම තෙමිල…
මනුෂ්යයා තෙරුවන් කෙරෙහි ශ්රද්ධාවෙන් දුර්වල වනවිට, මනුෂ්යයා තුළ අකුසල මූලයන් ශක්තිමත් වෙන විට සුගතිය, දුගතිය පටලවා ගන්නවා. එම පිංවතුන් තමන් ඉපදුණු මනුෂ්ය ලෝකය නමැති සුගතියත්, දුගතියක් වශයෙනුයි දකින්නේ. සුගතිය දුගතියක් කර දකින පිංවතා නිරතුරුව ම සුගතිය අහිමි කරගන්නවා. ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, පිංවත් ඔබ යම්හෙයකින් මැරෙන මොහොතේ “උපාදාන පච්චයා භවය” කියන ධර්මතාව හේතුවෙන් සතර…